در این مقاله از سایت کلینیک ارتوپدی فراز قصد داریم تا به صورت کامل در خصوص شکستگی استخوان در کودکان و هرآنچه که مربوط به آن می شود صحبت کنیم؛ بنابراین اگر به تازگی استخوانی در بدن کودک شما آسیب دیده است توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.
علائم شکستگی استخوان در کودکان
برخی از علائم شکستگی استخان در کودکان شامل موارد زیر است:
درد شدید
کودک ممکن است در ناحیه شکستگی درد شدیدی احساس کند. در برخی موارد، ممکن است هنگام حرکت یا وزن دادن به استخوان شکسته درد شدیدتر شود.
تورم و قرمزی
اطراف ناحیه شکستگی، تورم و قرمزی مشاهده میشود. این علائم نشان میدهند که رگها و عروق اطراف شکستگی درگیر شدهاند.
محدودیت حرکت
در صورت شکستگی استخوان، کودک ممکن است دچار محدودیت حرکت در ناحیه شکستگی شود. این محدودیت میتواند از علائم دیگری باشد که به شکستگی اشاره میکند.
خونریزی
در برخی موارد شکستگی استخوان، ممکن است بافتهای نرم اطراف شکستگی آسیب ببینند و خونریزی رخ دهد. در این صورت، ممکن است کودک خون را به شکل خارجی (بر روی پوست) یا درونی (در صورتی که خون به داخل بافت جذب شود) مشاهده کند.
تغییر شکل استخوان
در برخی موارد شکستگی استخوان، ممکن است استخوان شکسته شکل ظاهری متفاوتی نسبت به استخوان سالم داشته باشد. این تغییرات شکل میتواند به عنوان یک نشانه برای شکستگی باشد.
در صورت بروز هر یک از این علائم، بهتر است کودک را به متخصص ارتوپد کودکان مراجعه نمایید و بررسی دقیق توسط متخصص صورت گیرد.
مشکلات فرزند شما در کلینیک فراز با جدیدترین روش ها قابل درمان است. این مجموعه با بهترین متخصصان ارتوپدی و اطفال و ارتوپد فنی اولویت با درمان غیر جراحی است.
فرزندان بزرگ می شوند! از شما می پرسند!
چرا شکستگی استخوان در کودکان متفاوت است؟
استخوانهای کودکان با بزرگسالان تفاوتهای اساسی دارد که باعث میشود نوع شکستگی و روند بهبودی در آنها منحصربهفرد باشد. مهمترین این تفاوتها عبارتاند از:
- انعطافپذیری بیشتر: استخوانهای کودکان نرمتر و انعطافپذیرتر هستند. به همین دلیل، گاهی به جای شکستن کامل، دچار ترکخوردگی یا خمشدگی میشوند (مانند شکستگی ترکه بیدی).
- وجود صفحه رشد (Growth Plate): در انتهای استخوانهای بلند کودکان، نواحی نرمی از جنس غضروف به نام “صفحه رشد” وجود دارد که مسئول رشد طولی استخوانها است. این صفحات ضعیفترین بخش اسکلت کودک بوده و مستعد آسیب هستند. شکستگی در این ناحیه نیاز به توجه ویژهای دارد زیرا میتواند روی رشد آینده استخوان تأثیر بگذارد.
- قدرت ترمیم بالاتر: به دلیل خونرسانی بهتر و متابولیسم بالاتر، استخوانهای کودکان بسیار سریعتر از بزرگسالان جوش میخورند. این ویژگی هم یک مزیت است و هم یک چالش، زیرا اگر استخوان در موقعیت نادرستی قرار گیرد، به سرعت در همان حالت اشتباه جوش میخورد.
- پریوست ضخیمتر (Periosteum): پریوست، لایه بافتی ضخیمی است که روی استخوان را میپوشاند. در کودکان، این لایه ضخیمتر و قویتر است که به ثبات بیشتر شکستگی و تسریع روند بهبودی کمک میکند.
درمان شکستگی استخوان در کودکان
درمان شکستگی استخوان در کودکان ممکن است به شرح زیر باشد:
تثبیت استخوان:
در صورتی که شکستگی استخوان کودک شدید نباشد اغلب میتوان با استفاده از جایگزینی استخوان، در اطراف استخوان چسبیده (به عنوان مثال، با استفاده از گچ گیری) استخوان را تثبیت کرد. این فرایند به استخوان فرصت لازم برای ترمیم را می دهد.
آتل گیری:
برخی از شکستگیها نیاز به مداومت (تثبیت طولانیمدت) دارند تا به استخوان فرصتی برای ترمیم بدهند. این مداومت ممکن است با استفاده از بریسینگ، آتل، یا دستگاههای دیگری که استخوان را تثبیت کنند، صورت گیرد. مدت زمان مداومت ممکن است بسته به نوع شکستگی و سن کودک متفاوت باشد.
جراحی:
در بعضی از شکستگیهای شدید، نیاز به جراحی جهت تثبیت استخوان و در دسترس قرار دادن قطعات شکسته است. که شامل استفاده از پیچ، صفحه یا دیگر ابزارهای جراحی است. جراحی میتواند بهبودی بهتر و سریعتر را فراهم کند.
علاوه بر درمان مستقیم شکستگی، ممکن است لازم باشد درمانهای همراهی دیگری نیز اعمال شود. که ممکن است شامل درمان درد با داروها، فعالیتهای فیزیکی و توانبخشی، تغذیه مناسب و مراقبت خوب از استخوان شکسته شده باشد.
مهم است که درمان شکستگی استخوان در کودکان توسط یک متخصص ارتوپدی صورت گیرد. آنها قادر خواهند بود به شما راهنمایی کنند و برای بهبودی سریعتر و مناسبتر کودک اقدام کنند.
جااندازی بسته (Closed Reduction):
اگر قطعات شکسته استخوان از هم فاصله گرفته یا جابجا شده باشند، پزشک ممکن است بدون نیاز به جراحی، استخوان را از روی پوست به جای اصلی خود بازگرداند. این کار معمولاً با بیحسی موضعی یا بیهوشی سبک انجام شده و سپس عضو گچ گرفته میشود.
جااندازی باز و فیکساسیون داخلی (Open Reduction and Internal Fixation – ORIF):
در شکستگیهای پیچیده، ناپایدار یا شکستگیهایی که صفحه رشد را درگیر کردهاند، نیاز به عمل جراحی است. در این روش، جراح با ایجاد یک برش روی پوست، قطعات استخوان را مستقیماً مشاهده کرده و در جای دقیق خود قرار میدهد. سپس برای ثابت نگه داشتن آنها از ابزارهای فلزی مانند پین، پیچ، پلاک یا میلههای داخل استخوانی (Nail) استفاده میکند. این ابزارها معمولاً پس از جوش خوردن کامل استخوان، طی یک عمل جراحی دیگر خارج میشوند.
فیکساسیون خارجی (External Fixation):
در موارد شکستگیهای بسیار شدید، بهویژه شکستگیهای باز که آسیب بافتی گستردهای وجود دارد، از دستگاهی به نام اکسترنال فیکساتور استفاده میشود. در این روش، پینهایی از طریق پوست وارد استخوان شده و در خارج از بدن به یک قاب فلزی متصل میشوند تا استخوان را ثابت نگه دارند.
همچنین بخوانید: مدت زمان جوش خوردن استخوان چقدر است؟
آیا برای شکستگی دست و پای کودک گچ گرفتن لازم است؟
برای شکستگی دست و پا، معمولاً نیاز به تثبیت استخوان دارید. یک روش متداول برای تثبیت شکستگی استفاده از گچ است. با این حال، لازم نیست همیشه از گچ استفاده کنید، و در برخی موارد ممکن است روشهای دیگری مورد استفاده قرار بگیرد.
برای شکستگی دست، گچ که دست و پیشبازو را پوشانده و آن را در یک وضعیت صحیح و استراحت قرار میدهد، استفاده میشود. در این حالت، مچ دست و انگشتان باید آزاد باقی مانده و محدود نشوند تا عضلات قادر به حرکت کردن باقی قسمتها باشند.
برای شکستگی پای کودکان، نیز میتوان از گچ استفاده کرد. به عنوان مثال، در شکستگی استخوان ساق پا، گچی که پا و ساق را پوشانده و تثبیت میکند، استفاده میشود.
مهم است که برای تشخیص نوع شکستگی و روش درمان مناسب، به یک پزشک متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. آنها بر اساس شدت و مکان شکستگی، خط راهنما، سن و عوامل دیگر، روش درمان مناسب را تعیین خواهند کرد.
اقدامات اولیه پس از شکستگی؛ قبل از رسیدن به پزشک چه کنیم؟
انجام اقدامات صحیح در دقایق اولیه پس از آسیبدیدگی، میتواند از بدتر شدن صدمه جلوگیری کرده و درد کودک را کاهش دهد. اگر شک دارید استخوان فرزندتان شکسته است، مراحل زیر را دنبال کنید:
- آرامش خود را حفظ کنید: کودک ترسیده و درد دارد. آرامش شما به او نیز منتقل میشود.
- عضو آسیبدیده را حرکت ندهید: سعی نکنید استخوان را صاف کرده یا جا بیندازید. هرگونه حرکت غیرضروری میتواند باعث آسیب بیشتر به عروق و اعصاب شود.
- محل آسیب را ثابت کنید (آتلبندی): برای بیحرکت کردن عضو، میتوانید از یک وسیله سخت و صاف مانند یک تکه مقوای ضخیم، خطکش یا مجله لولهشده در کنار آن استفاده کنید و آن را با باندی یا پارچه تمیز (نه چندان محکم) ببندید. آتل باید از مفصل بالا و پایین شکستگی بلندتر باشد.
- از کمپرس سرد استفاده کنید: یک کیسه یخ را در حولهای بپیچید و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی محل آسیبدیده قرار دهید تا ورم و درد کاهش یابد.
- به کودک غذا و نوشیدنی ندهید: در صورتی که برای جااندازی یا جراحی نیاز به بیهوشی باشد، معده کودک باید خالی باشد.
علائم خطر شکستگی؛ چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
در حالی که هرگونه شک به شکستگی نیازمند مراجعه به پزشک است، برخی علائم نشاندهنده یک وضعیت اورژانسی هستند و نیاز به اقدام فوری دارند. در صورت مشاهده موارد زیر، سریعاً کودک را به نزدیکترین مرکز اورژانس برسانید:
- شکستگی باز: اگر استخوان پوست را پاره کرده و قابل مشاهده است.
- تغییر شکل شدید: اگر اندام آسیبدیده به وضوح کج، خمیده یا در موقعیت غیرطبیعی قرار دارد.
- بیحسی یا رنگپریدگی: اگر کودک در ناحیه پایینتر از محل آسیبدیدگی دچار بیحسی، گزگز، یا سردی و رنگپریدگی پوست شده است. این میتواند نشانه آسیب به عروق خونی یا اعصاب باشد.
- عدم توانایی در حرکت: اگر کودک اصلاً نمیتواند انگشتان دست یا پای آسیبدیده را حرکت دهد.
- درد بسیار شدید و غیرقابل کنترل: دردی که با مسکنهای معمولی آرام نمیشود.
- آسیب به سر، گردن یا ستون فقرات: اگر شکستگی ناشی از یک ضربه شدید (مانند تصادف یا سقوط از ارتفاع) بوده و احتمال آسیب به این نواحی وجود دارد، کودک را حرکت ندهید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
مدت زمان گچ دست کودکان چقدر است؟
مدت زمانی که فرند شما باید گچ دست داشته باشد، بستگی به نوع و شدت شکستگی استخوان و نیز توصیه پزشک معالج دارد. عوامل دیگری مانند سن فرزند، عملکرد استخوان در فرآیند بهبود، و نحوه پوشیدن گچ نیز ممکن است تاثیرگذار باشند.
معمولاً در مواردی که شکستگی ساده است و لازم به تثبیت استخوان با گچ است، مدت زمان پیشنهادی حدود 4-6 هفته است. این مدت میتواند بسته به شرایط و جنبههای خاص مورد دارایی، کمی متغیر باشد.
در برخی موارد شکستگیهای پیچیدهتر و نیاز به ترمیم دقیق تر، مدت زمان گچ دست ممکن است بیشتر باشد. همچنین، در بعضی موارد، پس از برداشت گچ، ممکن است لازم باشد از برنامه درمانی فیزیوتراپی یا توانبخشی استفاده کنید تا استحکام و عملکرد دست را بهبود بخشید.
به هر حال، توصیه می شود با پزشک متخصص ارتوپدی کودکان خود صحبت کنید. آنها بر اساس شدت شکستگی و جزئیات بیشتر، مدت زمان گچ دست مناسب را برای فرزندتان تعیین خواهند کرد. همچنین، برای دوره بهبود و بازگشت به فعالیتهای روزمره، پیروی از راهنمایی پزشک بسیار مهم است.
مقاله پیشنهادی: مراقبت از پای گچ گرفته کودکان چگونه است
درمان خانگی شکستگی استخوان کودکان
در صورتی که کودک دچار شکستی دست یا پا شده است، درمان خانگی ممکن است به عنوان اولین کمکهای اولیه مورد استفاده قرار بگیرد تا در حالت اضطراری تا رسیدن به مرکز درمانی کمک کند. اما مهم است که در هر صورت، به یک پزشک متخصص اطلاع دهید و از دستورات و راهنماییهای آنها پیروی کنید.
درمان خانگی شکستگی دست و پا کودکان میتواند شامل موارد زیر باشد:
1. استراحت و تثبیت: در صورت ممکن، فرزندتان را در حالت استراحت قرار دهید و سعی کنید جلوی حرکت غیرضروری استخوان شکسته را بگیرید. اگر نواحی دیگری به غیر از محل شکستگی نیز درد میکنند یا حادثهای شدید تر اتفاق افتاده است، نباید درنگ کرده و به مراجعه به پزشک فوریت کنید.
2. بستن محل آسیب دیدگی: با استفاده از یک باند یا پوشش الاستیک، میتوانید حول ناحیه شکستگی را ببندید تا استخوان در حالت تثبیت قرار بگیرد. این کار میتواند در کاهش درد و حفاظت از موضع شکستگی کمک کند.
3. برطرف کردن درد و التهاب: استفاده از یخ یا کپسولهای سرد بسته به محل شکستگی، ممکن است به کاهش درد و التهاب کمک کند. همچنین، میتوانید از ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) برای کودک استفاده کنید، اما قبل از استفاده از هر دارویی، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مهم است که به خاطر داشته باشید که درمان خانگی تنها به عنوان کمک اولیه در مواقع اضطرار استفاده میشود و در هر صورت باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا تشخیص صحیح شکستگی را بدهند و راهنماییهای لازم را برای درمان مناسب ارائه کنند.
پیشنهاد میشود مقاله ” علت استخوان اضافه چیست؟ ” را مطالعه بفرمایید!
مراقبت از کودک دچار شکستگی در خانه؛ نکاتی برای دوره نقاهت با گچ
پس از اینکه پزشک درمان لازم را انجام داد و عضو آسیبدیده گچ گرفته شد، مسئولیت مراقبت از کودک در خانه به عهده شماست. رعایت نکات زیر برای یک بهبودی سریع و بیدردسر ضروری است:
- بالا نگه داشتن عضو: در ۴۸ ساعت اول، سعی کنید عضو گچگرفته را بالاتر از سطح قلب کودک قرار دهید (مثلاً با گذاشتن چند بالش زیر آن). این کار به کاهش ورم و درد کمک شایانی میکند.
- خشک نگه داشتن گچ: گچ به هیچ وجه نباید خیس شود. هنگام حمام کردن، آن را با چند لایه کیسه پلاستیکی و چسب ضدآب بپوشانید.
- کنترل پوست اطراف گچ: لبههای گچ را روزانه بررسی کنید تا پوست دچار قرمزی یا زخم نشده باشد.
- جلوگیری از وارد کردن اشیاء خارجی: به کودک خود بیاموزید که به دلیل خارش، هیچ وسیلهای (مانند خودکار، چوب یا اسباببازی) را داخل گچ فرو نکند. این کار میتواند باعث ایجاد زخم و عفونت شدید شود. برای رفع خارش میتوانید از سشوار با باد سرد استفاده کنید.
- توجه به علائم هشدار: در صورت مشاهده علائمی مانند افزایش درد و ورم، بیحسی انگشتان، رنگپریدگی یا کبودی، بوی بد یا لکه روی گچ، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
برای شکستگی دست و پای کودک چی خوبه بخوره؟
غذاهایی که در دوران شکستگی استخوان باید مصرف شوند، شامل موارد زیر میشود:
منابع پروتئین
مصرف منابع سالم پروتئین مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ، لبنیات پروتئینی (مانند پنیر و ماست) و حبوبات (نخود، لوبیا، عدس و لوبیا سفید) میتواند به رشد و ترمیم استخوانها کمک کند.
مواد غذایی حاوی ویتامین D و کلسیم
ویتامین D و کلسیم برای استحکام استخوانها بسیار مهم هستند. میتوانید این مواد را از منابعی مانند شیر و فرآوردههای لبنی (مثل پنیر و ماست)، غذای دریایی (مثل ماهی)، تخم مرغ و تخمهها بدست آورید.
میوهها و سبزیجات
مصرف میوهها و سبزیجات به عنوان منابع غنی فیبر، ویتامینها و مواد مغذی برای افزایش سلامتی کلی و تسریع فرآیند بهبود مفید است. سعی کنید از میوهها و سبزیجاتی با ویتامین C بالا (مثل پرتقال، توت فرنگی، بروکلی) نیز استفاده کنید، زیرا ویتامین C نقشی در ترمیم استخوانها دارد.
مواد غذایی حاوی آهن
شکستگی استخوان میتواند باعث افزایش نیاز به آهن در بدن شود. مصرف مواد غذایی حاوی آهن مانند گوشت قرمز، جگر، سبزیجات تاریک رنگ (مثل اسفناج و کلم) و لوبیا کمک میکند.
مواد غذایی حاوی روی
روی نیز برای ترمیم استخوانها و سلامت عمومی بدن مفید است. میتوانید از منابع غذایی حاوی روی مانند گوشت قرمز، مرغ، هویج، نخود و کاهو استفاده کنید.
به همراه این موارد، مهم است که کودک آب کاف بنوشد و از خوردن غذاهای غیرسالم و پرچرب و مصرف نوشیدنیهای شیرینی پرهیز کند. همچنین، بهتر است با پزشک کودک مشورت کنید تا براساس وضعیت شکستگی و نیازهای ویژه، رژیم غذایی مناسبی برای او مشخص شود.
سوالات متداول درباره شکستگی استخوان کودکان
۱. استخوان شکسته کودک چقدر طول میکشد تا جوش بخورد؟
به طور کلی، استخوانهای کودکان به دلیل خونرسانی بهتر و متابولیسم بالا، بسیار سریعتر از بزرگسالان جوش میخورند. زمان دقیق بهبودی به سن کودک، محل و نوع شکستگی بستگی دارد، اما معمولاً بین ۴ تا ۸ هفته طول میکشد. پزشک با بررسی عکسهای رادیوگرافی در فواصل زمانی مشخص، روند بهبودی را زیر نظر میگیرد.
۲. آیا برای بهبودی سریعتر، کودک به رژیم غذایی خاصی نیاز دارد؟
در حالی که نیازی به رژیم غذایی پیچیدهای نیست، اطمینان از دریافت مواد مغذی کافی میتواند به روند ترمیم کمک کند. یک رژیم متعادل و غنی از کلسیم (مانند لبنیات، سبزیجات برگدار) و ویتامین D (که با قرار گرفتن در معرض نور خورشید در بدن ساخته میشود) برای ساخت استخوان قوی ضروری است. پروتئین کافی نیز برای بازسازی بافتها مهم است.
۳. آیا باز کردن گچ برای کودک دردناک است؟
خیر. دستگاهی که برای باز کردن گچ استفاده میشود، یک اره مخصوص است که تیغه آن نمیچرخد، بلکه لرزش بسیار سریعی دارد. این لرزش میتواند گچ سخت را ببرد اما به پوست نرم و بافتهای زیر آن آسیبی نمیرساند. ممکن است صدای دستگاه برای کودک کمی ترسناک باشد، اما خود فرآیند باز کردن گچ دردی ندارد.
۴. آیا شکستگی روی رشد آینده استخوان کودک تأثیر میگذارد؟
در اکثر موارد، خیر. شکستگیهای معمولی که صفحه رشد را درگیر نکرده باشند، هیچ تأثیری بر رشد آینده استخوان ندارند. اگر شکستگی در ناحیه صفحه رشد (Growth Plate) رخ دهد، نیاز به نظارت دقیق توسط پزشک متخصص دارد. با درمان صحیح، حتی بسیاری از این نوع شکستگیها نیز بدون هیچ عارضهای بهبود مییابند.
