انحراف ستون فقرات عارضه ای است که منجر به پیچ خوردن ستون فقرات یا چرخش آن می شود. این بیماری می تواند هر فردی در هر سنی را درگیر کند و از نوزادان گرفته تا بزرگسالان درگیر آن می شوند. در صورتی که شما در زمان های اولیه شیوع برای درمان انحراف ستون فقرات اقدام کنید می توانید از درمان هایی ساده مثل بریس استفاده کنید و نتیجه مناسب نیز به دست می آید.
اما اگر دیرتر برای درمان پیگیری کنید و یا شدت انحراف زیاد باشد ممکن است لازم باشد تا از روش های درمانی پیشرفته تری استفاده کرد. در این مطلب از سایت کلینیک فراز قصد داریم بررسی نماییم که علت بروز انحراف ستون فقرات در کودکان چیست و در زمان بروز چگونه می توان برای درمان اقدام کرد.
بنابراین اگر کودک شما به این عارضه دچار شده است توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.
انواع انحراف ستون فقرات

در ابتدا لازم است بیان کنیم که دو نوع شایع از اسکولیوز وجود دارد که شامل مادرزادی و اکتسابی می باشد.
در نوع اول که مادرزادی می باشد، وجود یک نقص مادرزادی سبب انحراف ستون فقرات می شود.
اما در نوع دوم وابسته به عوامل دیگر می باشد، ممکن است ستون فقرات پیچ خورده یا بچرخد، که این باعث کشیده شدن دندهها به یک طرف و ایجاد یک قوس چند بعدی میشود که البته در هر دوی این موارد می توان از ارتز اندام فوقانی استفاده کرد.
کجی ستون فقرات کودکان چگونه ایجاد می شود؟

برای برخی از افراد مشخص نیست که چه چیزی سبب ایجاد اسکولیوز شده است، در این شرایط گفته می شود که فرد به اسکولیوز ایدیوپاتیک دچار شده است، جالب است بدانید که این نوع از عارضه، شایع ترین نوع انحراف ستون فقرات است و حدود دو یا سه درصد از جمعیت جهان به آن دچار هستند.
معمولا دختران بیشتر از پسران به آن دچار می شوند و در دوران کودکی در حین دوره جهش رشد بسیار دیده می شود.
علاوه بر آن برای برخی افراد اسکولیوز به صورت مادرزادی است، یعنی کودک در زمان به دنیا آمدن به این آسیب دچار است. در برخی مواقع نیز وابسته به بیماری های دیگر می باشد مانند فلج مغزی، اسپینا بیفیدا یا آتروفی عضلانی
انرحاف ستون فقرات می تواند در هر یک از مهره های کمری تاثیر بگذارد، اما بیشترین اثر آن مربوط به قفسه سینه و کمر می باشد. در چنین حالتی ستون فقرات در یک سمت خمیدگی بیشتری دارد و امکان دارد در آن جهت چرخش داشته باشد.
در این زمان لگن، شانه و کمر نیز نا هم راستا به نظر می رسند و تمامی فرم طبیعی بدن بهم می ریزد.
البته در ابتدا بدن با فرم c به نظر می رسد، یعنی شانه و لگن نیز به یک جهت خم می شوند، اما به جهت حفظ تعادل بدن خمیدگی در ناحیه کمر ایجاد می شود و ستون فقرات به شکل s در می آید.
برای اکثریت کودکان انحنا در بخش پایین قفسه سینه ایجاد می شود. با چرخش مهره ها، وضعیت دنده ها تغییر کرده و باعث ایجاد برآمدگی قابل توجه در یک طرف ستون فقرات می شود. این برآمدگی در زمان خم شدن به سمت جلو بیشتر مشخص می شود.
علت انحراف ستون فقرات در کودکان
احتمالا این سوال برایتان ایجاد شده است که چیزی موجب می شود تا کودکی به این عارضه دچار شود؟ در مورد اسکولیوز مادرزادی که در زمان رشد و در داخل رحم مادر ایجاد می شود علل آن شامل موارد زیر می باشد:
- استخوان ها به اندازهای که باید از یکدیگر جدا نیستند.
- استخوان ها به صورت ناقص رشد خواهند کرد.
- عدم شکل گیری صحیح مهره های ستون فقرات به صورت طبیعی
- عدم وجود یک یا چند استخوان در ستون فقرات
- تشکیل جزئی استخوان های ستون فقرات
علائم کج بودن ستون فقرات

خمیدگی ستون فقرات جزو عارضه هایی می باشد که معمولا دردی از خود نشان نمی دهد، همچنین این افراد ممکن است هیچگونه تغییری در ستون فقرات خود احساس نکنند، اما زمانی که به صورت ایستاده قرار می گیرند و بدنشان در یک راستا م باشد می فهمند که بدن دارای فرم طبیعی نمی باشد.
البته در این موضوع بیشتر والدین باید دقت داشته باشند و نباید انتظار داشت که خود کودک این انحنا را متوجه شود. در مراحل اولیه تشخیص کمی دشوار است اما زمانی که شدت انحراف افزایش یابد به خوبی می توان این بیماری را تشخیص داد.
شایع ترین علائم انحراف ستون فقرات در کودکان شامل موارد زیر می باشد:
- ناهم راستایی لگن
- برجستگی یا برآمدگی استخوان کتف خصوصاً در یک طرف
- برآمدگی دنده در یک طرف ستون فقرات که بیشتر در زمان خم شدن به جلو قابل مشاهده است
- ناهم راستایی شانهها
- ناهم راستایی سینه ها (در دختران) یا نوک سینه (در پسران و دختران جوان)
- متمایل شدن بدن به یک سمت
در صورتی که حتی یکی از علائم بالا در کودک شما وجود داشته باشید باید سریعا برای درمان اقدامات لازم را انجام دهید، در صورتی که شما این عارضه را پشت گوش بیندازید و با توجهی نسبت به آن نداشته باشید می تواند به قلب، ریه ها، کبد و دیکر اعضای داخلی بدن نیز آسیب برساند.
علاوه بر این موضوع، هر چقدر زودتر برای درمان اقدام کنید در مدت زمان کوتاه تری نتیجه می بینید و دیگر احتیاجی نیست تا از روش های درمانی پیشرفته استفاده نمایید و این گونه کودک شما کمتر اذیت خواهد شد.
همچنین بخوانید» علت بیرون زدگی ستون فقرات در کودکان چیست؟
درمان انحراف ستون فقرات در کودکان

به جهت انتخاب گزینه های درمانی برای کودکان در ابتدا باید میزان انحراف ستون فقرات را بررسی کرد، در صورتی که میزان انحراف کمتر از 30 درجه باشد و یا رشد کودک به اتمام رسیده باشد، تنها ارزیابی ستون فقرات کافی است و نیاز به مداخله پزشکی نمی باشد.
اما اگر میزان انحراف بیشتر از 30 درجه باشد باید از روش های درمانی جدی تری استفاده کرد، بارز ترین روش های درمانی که متخصص ارتوپدی کودکان توصیه می کند شامل موارد زیر است:
روند رفع انحراف ستون فقرات در کلینیک فراز
در ویدیو بالا در مرکز ارتوپد کودکان فراز مشاهده می کنید که درمان انحراف ستون فقرات در نوجوانان به کمک گچ گیری انجام شده است؛ در کلینیک فراز همواره در ابتدا تلاش می شود تا از روش درمانی غیر تهاجمی استفاده شود و سلامت کودک اولین اولویت ما است.
1- استفاده از بریس انحراف ستون فقرات
یکی از گزینه های درمانی که کاربرد بسیاری دارد استفاده از بریس است، مخصوصا اگر سرعت تشدید انحراف آهسته باشد و تشخیص زودهنگام انجام شده باشد، استفاده از بریس تاثیر بیشتری دارد.
دو نوع بریس که بیشتر برای درمان اسکولیوز استفاده میشوند، بریس میلواکی و بریس بوستون هستند. این که کدام یک از آن ها به کودک شما توصیه شود و برای او مناسب باشد پس از معاینه حضوری مشخص می شود.
به صورت کلی بریس برای حداقل دو سال استفاده می شود و زمانی می توان استفاده از آن را متوقف کرد که دیگر علائم انحراف در تصاویر اشعه ایکس مشاهده شود. در زمان استفاده از بریس کودکان باید روزانه به طور پیوسته از بریس استفاده کنند و تنها دو تا سه ساعت در روز مجاز به برداشتن آن هستند.
در صورتی که به دنبال ساخت بریس و روش های غیر جراحی برای کودک خود هستید، میتوایند از خدمات درمانی کلینیک ارتوپدی فراز استفاده کنید. برای مشاهده نمونه ارتز های ساخته شده در کلینیک فراز، به پیج اینستاگرام آن سر بزنید!
2- فیزیوتراپی
یکی دیگر از گزینه های درمانی که تاثیر بالایی دارد رفتن به جلسات فیزیوتراپی می باشد، امکان دارد که تمرینان ارائه شده به تنهایی این عارضه را درمان نکند، اما می تواند سبب بهبود وضعیت بدنی، افزایش قدرت و انعطافپذیری و بهبود وضعیت تنفسی شود.
برای برخی افراد متناسب با وضعیتی که دارند استفاده از مدالیته های گرمایی و الکتروتراپی جهت درمان درد استفاده شود. همچنین آموزش به بیمار جهت انجام تمارین ورزشی در منزل از اهمیت زیادی برخوردار است.
3- درمان های جراحی

عمل جراحی تنها در صورتی پیشنهاد می شود که میزان انحراف ستون فقرات شما بیشتر از 40 درجه باشد، روش های جراحی متعددی برای این عارضه وجود دارد که انتخاب این روش ها وابسته به سن کودک، بلوغ اسکلتی و برخی از ملاحظات پزشکی می باشد.
البته برخی از کودکان به دلیل شرایط و بیماری های زمینه ای که دارند امکان استفاده از جراحی را ندارند، برای این دسته از کودکان باید از روش های درمانی دیگر استفاده کرد تا آسیبی به آن ها وارد نشود.(منبع)
فیلم رضایت بیمار از درمان غیرجراحی فراز
کلام آخر
در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با درمان انحراف ستون فقرات در کودکان و دیگر جزئیات مربوط به آن آشنا نماییم. در صورتی که متوجه علائم این عارضه در کودک خود شده اید می توانید با مراجعه به کلینیک ارتوپدی فراز از روش های درمانی غیر جراحی ما استفاده نمایید.
امیدواریم که این مقاله برایتان مفید بوده باشد، در صورت داشتن هرگونه سوال در این زمینه در قسمت نظرات برای ما بیان کنید.

