برجستگیهای ستون فقرات در کودکان ممکن است نگرانیهای مختلفی ایجاد کند، اما درک دقیق علت آنها میتواند به پیشگیری از مشکلات جدیتر کمک کند. این برجستگیها میتوانند ناشی از مسائل سادهای مانند رشد طبیعی یا انحناهای جزئی ستون فقرات باشند، اما در برخی موارد، نشانهای از اختلالات پیچیدهتری مانند اسکولیوز، اسپینا بیفیدا یا آسیبهای غضروفی و استخوانی هستند که ممکن است بر سلامت کودک تأثیر بگذارند.
در این مطلب از سایت کلینیک ارتوپد فنی فراز قصد داریم تا به صورت کامل انواع دلایل بیرون زدگی ستون فقرات در کودکان را بررسی کنیم و ببینیم که چه راهکار هایی برای آن ها وجود دارد. بنابراین اگر کودک شما نیز به این آسیب دچار است و می خواهید اطلاعات بیشتری در مورد آن به دست آورید توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.
شایع ترین دلایل بیرون زدگی ستون فقرات کودکان

برجستگی ستون فقرات در کودکان میتواند ناشی از چندین علت مختلف باشد. این برجستگیها ممکن است به صورت طبیعی در روند رشد کودک مشاهده شوند یا ناشی از مشکلات و اختلالات خاصی باشند. در اینجا برخی از علل رایج برجستگی ستون فقرات در کودکان آورده شده است:
اسکولیوز (Scoliosis)
تعریف: اسکولیوز یک انحنای غیرطبیعی در ستون فقرات است که میتواند به صورت یک برجستگی در نواحی مختلف ستون فقرات بروز کند.
علائم: در اسکولیوز، ستون فقرات به صورت یک زاویه یا انحنا به سمت چپ یا راست میچرخد که میتواند باعث ایجاد برجستگی در قسمتهای خاصی از پشت شود.
درمان: درمان اسکولیوز به شدت انحنا بستگی دارد. در مراحل خفیف، ممکن است از بریس استفاده شود، در حالی که در موارد شدیدتر جراحی ممکن است لازم باشد.
کیست کاکسیژیال (Pilonidal Cyst)
تعریف: این کیست در ناحیه دنبالچه (مستقر در پایین ستون فقرات) ایجاد میشود و میتواند باعث برجستگی در آن ناحیه شود.
علائم: برجستگی، التهاب، درد و حساسیت در ناحیه دنبالچه از علائم رایج این کیست است.
درمان: درمان معمولاً شامل جراحی برای برداشتن کیست و پاکسازی ناحیه است.
همچنین بخوانید: آیا می توان از انحراف ستون فقرات در کودکان جلوگیری کرد؟
اسپینا بیفیدا (Spina Bifida)
تعریف: اسپینا بیفیدا یک نقص مادرزادی است که در آن مهرهها به طور کامل به هم نرسیده و نخاع یا غشای پوشاننده نخاع از ستون فقرات بیرون میآید.
علائم: در برخی از انواع اسپینا بیفیدا، ممکن است برجستگیهایی در ناحیه کمر یا پایین ستون فقرات مشاهده شود.
درمان: درمان بسته به نوع اسپینا بیفیدا میتواند شامل جراحی برای ترمیم بیرون زدگیها و مراقبتهای توانبخشی باشد.
استئوکندروز (Osteochondrosis)
تعریف: استئوکندروز معمولاً به آسیب یا نقص در غضروف مفصل گفته میشود که میتواند باعث تغییرات در استخوانها و مفاصل شود.
علائم: در برخی موارد، استئوکندروز ممکن است در نواحی ستون فقرات باعث ایجاد برجستگیهای کوچک یا تغییرات در ساختار استخوانها شود.
درمان: درمان استئوکندروز معمولاً شامل استراحت، فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب و در موارد شدیدتر جراحی است.
جراحت یا آسیب به ستون فقرات
تعریف: آسیبهای ناشی از تصادفات یا ضربات به ستون فقرات ممکن است باعث ایجاد تورم و برجستگی در نواحی آسیب دیده شود.
علائم: در صورت وجود آسیب، ممکن است درد، التهاب، و ایجاد توده یا برجستگی در محل آسیب دیده مشاهده شود.
درمان: درمان به شدت آسیب بستگی دارد و ممکن است شامل استراحت، داروهای ضد درد و گاهی جراحی باشد.
برجستگیهای طبیعی در دوران رشد
تعریف: در دوران رشد، بهویژه در کودکان نوپا و نوجوانان، ممکن است برجستگیهایی در نواحی مختلف ستون فقرات مانند ناحیه کمر و گردن مشاهده شود. این برجستگیها معمولاً طبیعی هستند و به دلیل رشد سریع استخوانها و تغییرات ساختاری در بدن رخ میدهند.
علائم: معمولاً این برجستگیها بدون درد و بدون علائم همراه هستند.
درمان: نیازی به درمان ندارد، اما در صورتی که علائم جدیدی ظاهر شود یا مشکلاتی مانند درد ایجاد شود، مشورت با پزشک ضروری است.
اگر برجستگی ستون فقرات در کودک مشاهده میشود، بسته به علائم همراه و سن کودک، ممکن است نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد. در صورت وجود درد، حساسیت، یا تغییرات دیگر در وضعیت کودک، توصیه میشود که با پزشک متخصص ارتوپد کودکان یا پزشک کودک مشورت کنید تا علت دقیق تشخیص داده شده و درمان مناسب شروع شود.
جدول بیرون زدگی مهره کمر در کودک
| علت برجستگی | علائم | درمان |
| اسکولیوز (Scoliosis) | انحنای غیرطبیعی ستون فقرات، برجستگی در نواحی مختلف پشت، درد و مشکلات حرکتی. | بستگی به شدت: استفاده از بریس در مراحل خفیف، جراحی در موارد شدیدتر. |
| کیست کاکسیژیال (Pilonidal Cyst) | برجستگی در ناحیه پایین کمر، التهاب، درد، حساسیت. | جراحی برای برداشتن کیست. |
| اسپینا بیفیدا (Spina Bifida) | برجستگی در ناحیه کمر یا پایین ستون فقرات، مشکلات حرکتی، اختلالات ادراری. | جراحی ترمیمی برای بازگرداندن نخاع به داخل ستون فقرات. |
| استئوکندروز (Osteochondrosis) | برجستگیهای کوچک در ستون فقرات، درد و التهاب در مفاصل. | استراحت، فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب، جراحی در موارد شدیدتر. |
| آسیب به ستون فقرات | درد و التهاب در محل آسیب، برجستگی یا توده در ناحیه آسیب دیده. | بستگی به شدت آسیب: استراحت، داروهای ضد درد، جراحی در موارد شدید. |
| برجستگیهای طبیعی در دوران رشد | برجستگیهای بدون درد یا علائم همراه. | نیازی به درمان ندارد مگر اینکه علائم جدیدی ظاهر شود. |
آیا بیرون زدگی ستون فقرات نوزاد خطرناک است؟
برجستگیهای ستون فقرات در نوزاد ممکن است در برخی موارد طبیعی و بدون خطر باشند، مانند برجستگیهایی که به دلیل رشد سریع استخوانها یا وضعیت بدنی موقتی رخ میدهند. در این موارد، معمولاً هیچ درمان خاصی لازم نیست و مشکلات به طور خودبهخود برطرف میشوند. با این حال، اگر برجستگیها با درد، مشکلات حرکتی یا تغییرات در وضعیت بدن همراه شوند، ممکن است نشاندهنده مشکلی جدیتر مانند اسکولیوز، استئوکندروز یا اسپینا بیفیدا باشند که نیاز به ارزیابی و درمان دارند.
اگر مشکلات و انحراف ستون فقرات تشخیص داده نشوند و درمان نشوند، میتوانند خطرات بلندمدتی به همراه داشته باشند، مانند پیشرفت انحنا در اسکولیوز، آسیب به اعصاب یا نخاع در صورت وجود نقصهای مادرزادی مانند اسپینا بیفیدا، یا دردهای مزمن و محدودیتهای حرکتی در استئوکندروز. بنابراین، مشاوره با پزشک متخصص ستون فقرات برای تشخیص دقیق و درمان بهموقع بسیار مهم است تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
شکل ستون فقرات در نوزادان

ستون فقرات در نوزادان به طور متفاوتی نسبت به بزرگسالان شکل میگیرد. در نوزادان، ستون فقرات به طور طبیعی به شکل یک منحنی ساده و مستقیم است، بدون انحنای خاصی که در بزرگسالان مشاهده میشود.
در طول رشد کودک، انحنای ستون فقرات به تدریج شکل میگیرد. این انحنای طبیعی در دوران رشد به سه بخش اصلی تقسیم میشود:
انحنای گردنی (Cervical curve): در نوزادان، این منحنی به صورت مستقیم است. اما پس از چند ماه، با بلند شدن سر و شروع به نشستن، این انحنا به تدریج شکل میگیرد.
انحنای کمری (Lumbar curve): مانند انحنای گردنی، در ابتدا انحنای کمری نیز وجود ندارد، ولی به تدریج با شروع ایستادن و راه رفتن کودک، این انحنا شکل میگیرد.
انحنای پشتی (Thoracic curve): این انحنای طبیعی از ابتدا در ستون فقرات نوزاد وجود دارد و در واقع به صورت یک انحنای به عقب (کایفوز) است که در بزرگسالان نیز مشاهده میشود.
این فرآیند تکاملی به کودک کمک میکند تا به تدریج به وضعیتهای حرکتی پیچیدهتری مانند نشستن، ایستادن و راه رفتن برسد. تا زمانی که کودک به مراحل مختلف رشد میرسد، ستون فقرات به طور طبیعی انحنای مناسب را پیدا میکند.
برآمدگی استخوان دنبالچه در کودکان

برآمدگی یا برجستگی استخوان دنبالچه (که به آن کاکسیژیوم نیز گفته میشود) در کودکان به طور معمول مشکلی جدی نیست، ولی در برخی موارد ممکن است نگرانکننده باشد. این برجستگی ممکن است در اثر رشد طبیعی استخوانهای ناحیه دنبالچه یا به دلیل ضربه یا آسیبهای کوچک در ناحیه دنبالچه به وجود آید.
علل اصلی برآمدگی استخوان دنبالچه در کودکان میتواند شامل موارد زیر باشد:
رشد طبیعی: در بسیاری از موارد، این برآمدگیها به دلیل رشد طبیعی استخوانها و مفاصل ناحیه دنبالچه رخ میدهند و بدون درد یا مشکل خاصی باقی میمانند.
آسیب یا ضربه: در صورتی که کودک به دنبال یک آسیب یا ضربه به ناحیه دنبالچه بیفتد، ممکن است یک برآمدگی یا تورم در آن ناحیه ایجاد شود. این حالت معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد.
کیست کاکسیژیال (Pilonidal cyst): این نوع کیست که در ناحیه دنبالچه ایجاد میشود، میتواند باعث برآمدگی و تورم شود. در برخی موارد، این کیستها ممکن است عفونت کرده و دردناک شوند.
عوامل ژنتیکی: در برخی موارد، ممکن است شکل یا وضعیت استخوان دنبالچه به صورت ژنتیکی متفاوت از حالت طبیعی باشد که میتواند باعث بروز برآمدگی در ناحیه دنبالچه شود.
اگر برآمدگی در ناحیه دنبالچه کودک دردناک باشد، با رشد کودک بدتر شود یا علائم دیگری مثل عفونت یا التهاب مشاهده شود، بهتر است که به پزشک مراجعه کنید تا وضعیت بررسی و در صورت نیاز درمان شود. در بیشتر موارد، این وضعیت خطرناک نبوده و نیاز به نگرانی خاصی ندارد.
روش های درمان برجستگی ستون فقرات کودکان

استراحت و محدود کردن فعالیتها
یکی از روشهای ساده و اولیه درمان برای مشکلاتی مانند آسیبهای جزئی یا التهابهای ستون فقرات، استراحت و محدود کردن فعالیتهای بدنی است. این روش به کودک این امکان را میدهد که از فشار بیشتر به نواحی آسیبدیده جلوگیری کند و به فرآیند بهبودی کمک کند.
میزان اثرگذاری: استراحت به کاهش التهاب، درد و تورم کمک میکند و میتواند در مواردی مانند استئوکندروز یا کشیدگیهای عضلانی مؤثر باشد. این روش معمولاً برای مشکلات خفیف توصیه میشود.
استفاده از بریس
بریسها یا گواهیها از ابزارهای رایج برای درمان مشکلات ستون فقرات مانند اسکولیوز هستند. این ابزارها به صورت خارجی روی بدن قرار میگیرند و به طور موقت ستون فقرات را در وضعیت درست قرار میدهند تا از پیشرفت انحنا یا آسیب بیشتر جلوگیری شود.
میزان اثرگذاری: برای کودکانی که در حال رشد هستند و انحنای ستون فقرات آنها در مراحل اولیه است، استفاده از بریس میتواند تأثیر زیادی در جلوگیری از بدتر شدن وضعیت داشته باشد. این روش معمولاً زمانی مؤثر است که انحنا کمتر از ۴۰ درجه باشد.
برای مشاهده نمونه ارتز های ساخته شده در کلینیک فراز، به پیج اینستاگرام آن سر بزنید!
فیزیوتراپی و تقویت عضلات
فیزیوتراپی شامل مجموعهای از تمرینات خاص است که به تقویت عضلات اطراف ستون فقرات، بهبود وضعیت بدن، افزایش انعطافپذیری و کاهش فشار وارد بر ستون فقرات کمک میکند. این تمرینات ممکن است شامل تمرینات کششی، تقویتی و اصلاحی برای بهبود وضعیت قرارگیری ستون فقرات باشد.
میزان اثرگذاری: فیزیوتراپی به کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت مشکلات ستون فقرات کمک میکند. همچنین این روش برای مشکلاتی مانند اسکولیوز یا سایر اختلالات ساختاری ستون فقرات که به تقویت عضلات برای پشتیبانی نیاز دارند، مؤثر است.
داروهای ضد التهاب و مسکنها
داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن میتوانند برای کاهش التهاب و درد ناشی از بیرون زدگی ستون فقرات استفاده شوند. همچنین مسکنهای ملایم میتوانند برای کاهش درد در موارد آسیبدیدگی یا التهاب کمک کنند.
میزان اثرگذاری: این داروها معمولاً برای تسکین درد و کاهش التهاب در مراحل اولیه یا در شرایطی که بهبود سریعتر نیاز است، مؤثرند. استفاده از این داروها تحت نظر پزشک برای جلوگیری از عوارض جانبی توصیه میشود.
جراحی برجستگی ستون فقرات
در صورتی که درمانهای غیرجراحی مؤثر نباشند یا در موارد شدیدتر مانند انحنای شدید ستون فقرات (اسکولیوز شدید) یا نقصهای مادرزادی (اسپینا بیفیدا)، جراحی ممکن است ضروری باشد. جراحی میتواند شامل اصلاح انحنای ستون فقرات، تثبیت مهرهها با پیچ و میله یا ترمیم نقصهای مادرزادی باشد.
میزان اثرگذاری: جراحی معمولاً در مواردی که دیگر روشهای درمانی مؤثر نبوده یا خطرات ناشی از وضعیت بدتر شده وجود دارد، استفاده میشود. این روش برای اصلاح انحنای شدید یا مشکلات ساختاری در ستون فقرات میتواند بسیار مؤثر باشد، اما به دلیل عوارض و ریسکهای ممکن، معمولاً آخرین گزینه درمانی در نظر گرفته میشود.
هر یک از این روشها بسته به نوع و شدت مشکل، ممکن است در درمان بیرون زدگی ستون فقرات در کودکان متفاوت باشند. مشورت با پزشک متخصص برای تعیین بهترین روش درمان ضروری است.
کلام آخر
در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با علت بیرون زدگی ستون فقرات در کودکان و جزئیات مربوط به آن آشنا کنیم. در آخر این مورد را در نظر داشته باشید که اگر شما به موقع این آسیب را تشخیص داده و برای درمان اقدام کنید قطعا روند آسان تری دارد. امیدواریم که این مطلب برای شما مفید بوده باشد، در صورت داشتن هرگونه سوال در این زمینه در بخش نظرات برای ما بیان کنید.

