درمان انحراف مچ پا چیست؟

چرخش مچ پا به سمت داخل جزو مواردی است که اکثر کودکان پس از وزن گیری و زمانی که مستقل می شوند آن را تجربه می کنند. عموما این عارضه تا قبل از سن دو سالگی کاملا طبیعی است، اما اگر بیشتر از آن ادامه داشته باشد یک اختلال شناخته می شود و نیاز به مداخله و درمان انحراف مچ پا دارد.

در این مطلب از سایت کلینیک فراز قصد داریم که بررسی نماییم روش های درمان انحراف مچ پا در بزرگسالان و کودکان به چه صورت است و بهترین روش درمانی چه می باشد، بنابراین توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه کلینیک ارتوپد فنی فراز باشید.

با توجه به اینکه مفاصل تمامی وزن بدن را متحمل می شوند، بنابراین یک زنجیره بسته در میان آن ها شکل گرفته است و در صورتی که هر یک از آن دچار آسیب شود، عملکرد تمامی بخش ها دچار مشکل می شود.

مچ پا نیز مفصلی است که تماس مستقیمی با زمین دارد و انتقال وزن را بر عهده دارد. در صورت بروز انجراف در مچ پا و عدم درمان آن، موجب می شود تا پاهای شما زانو ضربدری شود، انحراف لگن، کافیوز و همچنین درد در پا و ساق خواهد شود.

بسیار مهم است که والدین در صورت بروز کوچک ترین علائم انجراف مچ پا به داخل، اقدامات لازم جهت درمان صورت گیرد.

دلیل انحراف مچ پا به داخل چیست؟

احتمالا اولین سوالی که در این زمین برای شما ایجاد می شود این است که علت انحراف مچ پا به داخل چیست . در ادامه رایج ترین دلایل بروز این عارضه را برای شما آورده ایم.

همچنین بخوانید: علت چرخش مچ پا به خارج + موثر ترین روش های درمان

چرخش استخوان فمور (ران)

چرخش برای استخوان ران عموما تا زمانی که کودک هنوز به سن مدرسه نرسیده است مشخص نمی باشد، معمولا در اکثریت مواقع این آسیب تا سن 9 الی 10 سالگی به طور کامل درمان می باشد.

برای این موضوع درمان انحراف مچ پا از طریق درمان های محافظه کارانه اثری نخواهد داشت و در صورتی که موجب بدشکلی شدید و مشکلاتی در راه رفتن باشد، تنها به کمک عمل جراحی می توان به درمان آن کمک کرد.

البته جراحی نیز در سنین زیر ده سال انجام نمی شود و باید سن کودک بیشتر از ده باشد، در طی این جراحی استخوان ران بریده می شود تا آن را در زاویه مناسب قرار داد.

چرخش استخوان درشت نی

اگر علت انحراف مچ پای کودک مربوط به این دلیل باشد، در این شرایط ساق پای کودک هم به طرف داخل متمایل می شود؛ در این مورد هم انتظار می رود که به مرور زمان بهبودی حاصل شود و تا زمانی که کودک به سن مدرسه می رسد به صورت کامل درمان شود.

در خصوص این مورد هم نمی توان با استفاده از روش های محافظه کارانه نظیر: استفاده از اسپلینت، فیزیوتراپی و وسایل طبی درمان را ایجاد کرد. در این شرایط اگر کودکتان به سن 8 سال رسیده باشد و همچنان بهبودی ایجاد نشده باشد و یا مشکلات شدید در راه رفتن وجود داشته باشد احتمالا عمل جراحی لازم است.

متاتارسوس اداکتوس

این مورد شایع ترین دلیلی است که موجب انحراف مچ پا به داخل می شود، این آسیب هم می تواند به صورت شدید باشد و خفیف که شدت آن در انتخاب روند درمان تاثیر بسیاری دارد.

عموما این عارضه به خودی خود تا سن 6 ماهگی درمان می شود، در صورتی که شدت آن زیاد باشد این امکان وجود دارد که از طریق درمان محافظه کارانه و کفش و کاشت های مخصوص به درمان آن کمک کرد و به ندرت پیش می آید که جراحی نیاز باشد.

البته دقت داشته باشید که گاهی این آسیب شبیه به پا ضربدری به نظر می رسد، اما هر دوی آن ها کاملا با هم متفاوت هستند؛ در صورتی که نمی توانید این دو را نسبت به یکدیگر تشخیص دهید باید عکس برداری و آزمایشات را انجام دهید تا تشخصی های دقیق صورت گیرد.

مقایسه علت و علائم انحراف مچ پا در کودکان و بزرگسالان

با این که بیماری انحراف مچ پا در بزرگسالان و کودکان حالت یکسانی دارد اما در بخش علائم و علت تفاوت‌هایی دارند که بهتر است از آن‌ها با خبر شوید چرا که اگر به دنبال درمان چرخش مچ پا به داخل در کودکان هستید ممکن است یک روش درمانی خاص‌تر نسبت به بزرگسالان انتخاب کنید یا بر عکس

علت انحراف مچ پا:

• کودکان: اغلب انحراف مچ پا در کودکان به دلایل رشد طبیعی و تغییرات اسکلتی عضلانی رخ می‌دهد. مواردی مانند نرمی استخوان، ضعف عضلات، یا عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند نقش داشته باشند.
• بزرگسالان: در بزرگسالان، آسیب‌های ورزشی، آرتروز، دیابت، اختلالات عصبی و ضعف عضلانی ناشی از عدم فعالیت دلایل شایع‌تری برای انحراف مچ پا هستند.

علائم انحراف مچ پا:

• کودکان: علائم در کودکان ممکن است شامل راه رفتن روی پنجه، چرخش پا به داخل یا خارج، خستگی زود هنگام پا، درد در مچ پا، زانو یا لگن باشد. بسیاری از این علائم ممکن است به مرور زمان و با رشد کودک بهبود یابند.
• بزرگسالان: علائم در بزرگسالان معمولاً واضح‌تر و شدیدتر است. درد، تورم، بی ثباتی مچ پا، مشکل در راه رفتن و تغییر شکل پا از جمله علائم شایع هستند.

تفاوت‌های کلیدی:

در کودکان، دلایل اغلب فیزیولوژیکی و مرتبط با رشد هستند، در حالی که در بزرگسالان، عوامل آسیب‌زا و بیماری‌ها نقش بیشتری دارند. همچنین علائم در کودکان ممکن است خفیف‌تر و تدریجی‌تر باشد و با رشد کودک بهبود یابد. در بزرگسالان، علائم معمولاً شدیدتر و همراه با محدودیت‌های عملکردی هستند.

انواع انحراف مچ پا

انحراف مچ پای والگوس (Ankle Valgus Deformity)

در این نوع انحراف، استخوان‌های مفصل مچ پا از هم‌ترازی خارج شده و باعث کج‌شدن پا به سمت بیرون می‌شوند. علت آن ممکن است مادرزادی باشد یا در اثر آسیب‌ها، ضعف عضلات، بیماری‌های عصبی و یا اختلالات رشد ایجاد شود. از علائمی که انحراف مچ پای والگوس دارد می‌توان به درد در مچ پا، زانو و لگن، خستگی زود هنگام پا، راه رفتن نامتعادل و سایش زود هنگام کفش در قسمت خارجی اشاره کرد.

انحراف مچ پای واروس (Ankle Varus Deformity)

برعکس والگوس، در این نوع انحراف، مچ پا به سمت داخل کج می‌شود. و دلایل مشابه والگوس دارد که ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشد. از علائم انحراف مچ پای واروس می‌توان به درد در مچ پا، زانو و لگن، خستگی زود هنگام پا، راه رفتن نامتعادل و سایش زود هنگام کفش در قسمت داخلی اشاره کرد.

چه زمانی باید برای درمان انحراف مچ پا نزد پزشک مراجعه کرد؟

در اکثریت مواقع چرخش مچ پا در داخل قبل از سن 8 سالگی به صورت خود به خودی درمان می شود و احتیاجی به انجام درمان های جدی تر نمی باشد. با این حال اگر حتی قبل از این سن، میزان شدت این عارضه زیاد باشد و موجب سختی راه رفتن در کودک و یا آسیب های دیگر باشد لازم است تا شما نزد پزشک متخصص ارتوپد کودکان مراجعه کنید تا درمان هایی صورت گیرد.

درمان انحراف مچ پا

با این که در بیشتر موارد این آسیب به خودی خود درمان می شود؛ اما این موضوع به این معنا نمی باشد که شما می توانید ان را به خودی خود رها کنید، زیرا در صورتی که اقدامی جهت درمان به موقع انجام نشود، موجب بروز علائم بیشتر و بدشکلی در پاها می شود.

این که چه گزینه‌هایی برای درمان انحراف مچ پا در بزرگسالان انتخاب شود وابسه به علت آسیب دیدگی می باشد. در برخی مواقع تنها گزینه درمانی جراحی است، اما در شرایطی دیگر هم این امکان وجود دارد که به کمک سایر روش ها برای درمان اقدام کرد.

کفش های طبی مخصوص

یکی از گزینه هایی که به جهت درمان انحراف مچ پا در بزرگسالان انتخاب می شود کفش طبی مخصوص است. با استفاده از این کفش ها در هنگام دویدن و راه رفتن فشار کمتری به قسمت های داخلی پا وارد می شود و این گونه ناحیه آسیب دیده کمتر تحت فشار خواهد بود و چرخش شدیدتر پاها در هنگام دویدن جلوگیری می شود.

ارتز های سایز بندی شده

ارتز ها یا کفی های طبی دارای سایز بندی های مختلفی هستند، برخی از این مدل ها آماده هستند و برخی دیگر را شما باید مخصوص خود سفارش دهید. اما به صورت کلی به جهت درمان انحراف مچ پا لازم است تا از ارتز های سفارشی استفاده کنید؛ این که کدام یک از مدل ها برای شما مناسب می باشد و یا در زمان سفارش باید چه مواردی را در نظر داشته باشید موضوعی است که باید از پزشک یا متخصص پا راهنمایی بخواهید.

فیزیوتراپی

در برخی از افراد که شدت این انحراف کم می باشد و از مدل های انعطاف پذیر است، رفتن به چند جلسه فیزیوتراپی گزینه مناسبی برای درمان است. فیزیوتراپی موجب می شود تا عضلات مچ و پای فرد تقویت شود و این گونه روند درمان سریع تر طی می شود.

در صورتی که شما همزمان از کفش های مخصوص استفاده کنید و در کنار آن تمرینات فیزیوتراپی هم داشته باشید، قطعات کمک بزرگی به درمان انحراف مچ پا کرده اید و انتظار می رود نتیجه مناسبی به دست آورید.

کشش منظم پا، مچ پا و پاها انعطاف‌پذیری و قابلیت ارتجاع کلی را تضمین می‌کنند. این تمرینات باعث افزایش جریان خون و کاهش فشار و سفتی اضافی ناشی از چرخش بیش از حد پا می ‌شوند.

شایان ذکر است فیزیوتراپی همراه با انجام حرکات اصلاحی موثر تر خواهد بود برای کسب اطلاعات درباره این حرکات محتوای حرکت اصلاحی چرخش مچ پا به خارج و داخل را مطالعه کنید.

جراحی

عموما بسیار کم دیده می شود که برای کودکان از جراحی استفاده شود و در بیشتر موارد می توان با استفاده از سایر روش های درمانی که به آن ها اشاره کردیم برای درمان این آسیب استفاده کرد. عموما جراحی بیشتر برای بزرگسالان استفاده می شود، زیرا در سنین بالاتر استخوان ها محکم شده اند و امکان تغییر حالت با سایر روش ها بسیار پایین است.

به صورت کلی درمان این اختلال وابسته به شدت آسیب دیدگی، سن، شرایط زندگی و دیگر اختلال های موجود متفاوت است. بنابراین نمی توان یک گزینه درمانی را برای همه عنوان کرد، بهترین کار این که نزد پزشک متخصص مراعه نمایید تا علائم به خوبی بررسی شود و میزان شدت آسیب تشخیص داده شود.

پس از آن متناسب با نیاز بیمار و بررسی شرایط، بهترین روند درمانی انتخاب می شود و شما ملزم به انجام آن هستید.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم شما را با انواع دلایل و درمان انحراف مچ پا آشنا نماییم. امیدواریم که این مطلب برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشیم برخی از سوال های موجود در ذهنتان را پاسخ دهیم. در نظر داشته باشید که شما باید هر گونه علائم جزئی را جدی بگیرید و حتما اقدامات درمانی را لازم را انجام دهید.

در صورتی که در خصوص این مطاب هر سوالی برای شما پیش آمده است در بخش نظرات برای ما بیان کنید.

پاسخ به سوالات متداول درباره انحراف مچ پا

آیا انحراف مچ پا ارثی است؟

برخی از انواع انحراف مچ پا می‌توانند ارثی باشند، اما عوامل محیطی نیز در بروز آن نقش دارند.

آیا انحراف مچ پا می‌تواند باعث مشکلات دیگری شود؟

بله، انحراف مچ پا می‌تواند منجر به مشکلات دیگری مانند زانو درد، درد کمر، و اختلال در راه رفتن شود.

آیا جراحی برای درمان انحراف مچ پا ضروری است؟

جراحی معمولاً به عنوان آخرین راه حل در نظر گرفته می‌شود و زمانی توصیه می‌شود که سایر درمان‌ها موثر نباشند.

آیا انحراف مچ پا می‌تواند باعث آرتروز شود؟

بله، در برخی موارد، انحراف مچ پا می‌تواند فشار اضافی بر مفاصل وارد کرده و خطر ابتلا به آرتروز را افزایش دهد.

چه مدت طول می‌کشد تا انحراف مچ پا بهبود یابد؟

مدت زمان بهبودی به عوامل مختلفی مانند شدت انحراف، نوع درمان و پاسخ فرد به درمان بستگی دارد. در برخی موارد ممکن است چندین هفته یا ماه طول بکشد تا بهبودی کامل حاصل شود.