آرتروز گردن یکی از شایعترین مشکلات ستون فقرات است که میتواند با درد، خشکی و محدودیت حرکتی همراه باشد و کیفیت زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهد. این بیماری معمولاً با افزایش سن و فرسایش مفاصل گردن تشدید میشود، اما عوامل دیگری مانند وضعیت نامناسب بدن، آسیبهای قبلی یا فعالیتهای تکراری نیز میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند.
شناخت علائم، روشهای تشخیص و درمانهای موثر میتواند به کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت آرتروز کمک کند. برای آگاهی از نشانهها، روشهای پیشگیری و درمانهای مدرن آرتروز گردن، ادامه مطلب را بخوانید.
آرتروز گردن چیست؟
آرتروز گردن که در اصطلاح پزشکی به آن استئوآرتریت گردن یا سرویکال اسپوندیلوز گفته میشود، یک بیماری مزمن و پیشرونده است که در اثر فرسایش و تخریب مفاصل بین مهرههای گردن ایجاد میشود.
در این بیماری، غضروف محافظ بین مهرهها به مرور زمان ساییده میشود و استخوانها ممکن است به یکدیگر ساییده یا زائدههای استخوانی (استئوفیت) تشکیل دهند. این تغییرات باعث کاهش انعطافپذیری گردن، درد موضعی یا منتشر، خشکی، سردردهای گردنی و در موارد شدید، فشار بر ریشههای عصبی و ایجاد بیحسی یا ضعف در بازوها و دستها میشود.
عواملی مانند افزایش سن، آسیبهای قبلی، وضعیت بد بدن، فعالیتهای تکراری و ژنتیک میتوانند روند ایجاد آرتروز گردن را تسریع کنند.
مهم ترین علائم آرتروز گردن چیست؟
علائم آرتروز گردن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد گردن که اغلب با حرکت تشدید میشود.
- خشکی گردن، بهویژه بعد از استراحت طولانی.
- کاهش دامنه حرکتی گردن و سختی در چرخش یا خم کردن سر.
- سردردهای گردنی که ممکن است به شانه یا پشت سر منتشر شود.
- بیحسی یا گزگز دستها و بازوها در اثر فشار روی ریشههای عصبی.
- ضعف عضلانی در بازوها یا دستها در مراحل پیشرفته.
- احساس خشخش یا صدای تقتق در حرکت گردن.
علتها و عوامل ایجاد آرتروز گردن
افزایش سن
با گذر زمان، غضروف بین مهرههای گردن بهتدریج تحلیل میرود و انعطاف مفاصل کاهش مییابد. این فرسایش طبیعی باعث میشود مهرهها و استخوانها بهراحتی به یکدیگر ساییده شوند و آرتروز گردن شکل بگیرد.
آسیبها و صدمات قبلی گردن
ضربهها، پیچخوردگیها یا شکستگیهای قبلی گردن میتوانند روند فرسایش مفصل را تسریع کنند. حتی آسیبهایی که بهظاهر خفیف بودهاند، ممکن است سالها بعد باعث ایجاد درد و آرتروز شوند.
وضعیت نامناسب بدن و عادات روزمره
نشستن طولانی پشت میز، استفاده مداوم از گوشی و لپتاپ با گردن خم، و وضعیت بد هنگام خواب یا نشستن، فشار اضافی روی مفاصل گردن وارد میکند و باعث تحلیل سریعتر غضروفها میشود.
فعالیتهای تکراری و فشار فیزیکی
کارهایی که نیاز به خم کردن مداوم گردن یا بلند کردن اجسام سنگین دارند، میتوانند باعث ساییدگی مفاصل گردن شوند. ورزشهای پرتماس یا حرکات تکراری نیز همین اثر را دارند.
عوامل ژنتیکی و خانوادگی
افرادی که سابقه آرتروز گردن یا دیگر انواع آرتروز در خانواده دارند، بیشتر در معرض ابتلا هستند. ژنتیک میتواند بر استحکام غضروف و سرعت فرسایش مفصل تأثیر بگذارد.
تشخیص آرتروز گردن چگونه است؟
تشخیص آرتروز گردن معمولاً با ترکیبی از معاینه بالینی و روشهای تصویربرداری انجام میشود. پزشک ابتدا با بررسی سابقه بیماری، شدت و محل درد، دامنه حرکتی گردن و علائم عصبی مانند بیحسی یا ضعف، تصویر کلی از وضعیت بیمار بهدست میآورد. برای تأیید تشخیص و بررسی میزان فرسایش مفاصل، اغلب از رادیوگرافی (X-ray) استفاده میشود که تغییرات استخوانی و کاهش فضای بین مهرهها را نشان میدهد.
در مواردی که فشار روی عصبها یا نخاع مشکوک باشد، پزشک ممکن است MRI یا CT اسکن تجویز کند تا جزئیات دقیقتری از ساختارهای نرم و عصبی گردن بهدست آید. این ترکیب معاینات بالینی و تصویربرداری به پزشک کمک میکند بهترین روش درمانی را انتخاب کند.
۷ روش اصلی درمان آرتروز گردن
۱. داروهای ضد درد و ضد التهاب
برای کاهش درد و التهاب ناشی از آرتروز گردن، پزشکان معمولاً داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن را تجویز میکنند. این داروها به کاهش تورم مفاصل و کاهش درد کمک میکنند و مصرف کوتاهمدت آنها معمولاً برای کنترل علائم کافی است. در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است داروهای شلکننده عضلات یا مسکنهای قویتر را توصیه کند.
۲. فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی
فیزیوتراپی نقش مهمی در بهبود انعطافپذیری گردن، تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و کاهش فشار روی مفاصل دارد. تمرینات کششی و تقویتی به کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت آرتروز کمک میکنند و معمولاً با برنامهای اختصاصی توسط فیزیوتراپیست انجام میشوند.
۳. بریس یا گردنبند طبی
استفاده از بریس گردن یا گردنبند طبی میتواند به حمایت از مهرهها و کاهش فشار روی مفاصل کمک کند، بهویژه در دورههای درد شدید یا پس از آسیب. با این حال، استفاده طولانیمدت توصیه نمیشود، زیرا میتواند باعث ضعف عضلات گردن شود؛ بنابراین معمولاً بهصورت کوتاهمدت و تحت نظر پزشک تجویز میشود.
شایان ذکر است اگر متوجه شدید که به جای آرتروز، قوز گردن دارید توصیه میکنیم حتما قبل از اینکه دیر شود محتوای گردنبند طبی قوز گردن را مطالعه کنید و گردنبند مناسب خود را انتخاب و تهیه کنید.
به نقل از کلینیک مایو: «استفاده از بریس نرم گردن میتواند به عضلات گردن استراحت داده و درد را کاهش دهد.»
۴. تغییر سبک زندگی و اصلاح وضعیت بدن
اصلاح پاسچر بدن هنگام نشستن، کار با کامپیوتر یا استفاده از گوشی و همچنین پرهیز از حرکات تکراری و سنگین، فشار روی مفاصل گردن را کاهش میدهد. استفاده از بالش و تخت مناسب نیز به کاهش فشار و درد گردن کمک میکند.
۵. درمانهای تزریقی
در مواردی که درد شدید است و به داروهای خوراکی پاسخ نمیدهد، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید یا تزریق مواد روانکننده به مفصل را توصیه کند. این روشها التهاب مفصل را کاهش میدهند و باعث بهبود موقت درد و حرکت گردن میشوند.
۶. روشهای کمکی و غیرجراحی
روشهایی مانند ماساژ درمانی، اولتراسوند، تحریک الکتریکی عصبی (TENS) و لیزر درمانی میتوانند به کاهش درد و سفتی گردن کمک کنند. این درمانها معمولاً بهعنوان مکمل دارو و فیزیوتراپی استفاده میشوند و اثر تسکینی دارند.
۷. جراحی در موارد شدید
در صورتی که آرتروز گردن باعث فشار شدید روی نخاع، دیسک گردن یا ریشههای عصبی شده باشد و روشهای غیرجراحی پاسخگو نباشند، پزشک ممکن است جراحی را پیشنهاد کند. جراحی میتواند شامل حذف زائدههای استخوانی، تثبیت مهرهها یا جایگزینی دیسک آسیبدیده باشد و هدف آن کاهش فشار روی اعصاب و بهبود حرکت گردن است.
خدمات کلینیک ارتوپدی فراز
کلینیک ارتوپدی فراز با ارائه خدمات تخصصی در زمینه تشخیص و درمان مشکلات ستون فقرات و مفاصل، به بیماران مبتلا به آرتروز گردن و دیگر بیماریهای ارتوپدی کمک میکند تا درد خود را کاهش دهند و کیفیت زندگی خود را بهبود ببخشند. یکی از روشهای مؤثر در کنترل آرتروز استفاده از بریسهای طبی است که با حمایت از مفاصل و کاهش فشار روی آنها، میتواند روند پیشرفت آرتروز را کند کرده و از تشدید آسیب جلوگیری کند.
این کلینیک با تیم متخصص و تجهیزات پیشرفته، برنامه درمانی اختصاصی برای هر بیمار طراحی میکند تا بهترین نتایج در کاهش درد و حفظ حرکت مفاصل حاصل شود.
سوالات متداول درباره آرتروز گردن
۱. آرتروز گردن چیست؟
آرتروز گردن فرسایش مفاصل بین مهرهها است که باعث درد، خشکی، کاهش حرکت و فشار روی عصبها میشود.
۲. چه علائمی نشاندهنده آرتروز گردن است؟
درد گردن، خشکی، کاهش حرکت، سردرد، گزگز یا بیحسی دستها، ضعف عضلانی و صدای تقتق مفصل از علائم شایع هستند.
۳. آیا آرتروز گردن درمان قطعی دارد؟
آرتروز گردن درمان قطعی ندارد، اما دارو، فیزیوتراپی و بریس میتوانند درد کاهش داده و پیشرفت بیماری را کند کنند.
۴. استفاده از بریس گردن چه فوایدی دارد؟
بریس گردن مفصل را حمایت کرده، فشار را کاهش میدهد و میتواند روند پیشرفت آرتروز و آسیب بیشتر را کند کند.
۵. چه روشهایی برای پیشگیری از آرتروز گردن موثر هستند؟
اصلاح وضعیت بدن، تمرینات گردن، پرهیز از حرکات تکراری، خواب با بالش مناسب و کنترل وزن از پیشگیری موثر است.
