علائم شکستگی صفحه رشد چیست و چگونه درمان میشود؟

صفحه رشد بخشی از استخوان است که تنها در دوران کودکی و نوجوانی وجود دارد و پس از آن بسته می شود. این قسمت در انتهای استخوان ها بین متافیز و اپی فیز قرار دارد. در طول دوران رشئ کودک سلول های صفحه رشد، مواد رشد کافی برای استخوان ها تولید می کنند و در نهایت در سن بلوغ این صفحه رشد بسته می شود و رشد استخوان متوقف می شود. در این زمان و در دوران رشد کودک احتمال آسیب دیدگی صفحه رشد وجود دارد و ممکن است شما با علائم شکستگی صفحه رشد مواجه شوید.

عموما سن بسته شدن صفحه رشد در دختران بین 15 تا 17 و در پسران 17 تا 19 سال می باشد و قبل از این دوران احتمال شکستگی صفحه رشد وجود دارد. اما این شکستگی تا چه اندازه جدی است و از کجا می توان تشخیص داد که شکستگی کودک مربوط به صفحه رشد است؟

در این مقاله از سایت کلینیک ارتوپدی فراز قصد داریم تا به صورت کامل در خصوص در خصوص علائم شکستگی صفحه رشد استخوان کودکان و نوجوانان و هر آنچه که مربوط به آن ها می شود صحبت کنیم؛ بنابراین توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.

صفحه رشد چیست؟

همان طور که می دانید استخوان ها کودک با یک فرد بالغ تفاوت های بسیاری دارد و بیشتر این تفاوت مربوط به زمان رشد آن ها می باشد. رشد استخوان های بلند (مانند استخوان ران، درشت نی، نازک نی، استخوان بازو، رادیوس، اولنا و همچنین استخوان های کوچک دست و پا) از طریق غضروف رشد صورت می گیرد.

در این میان ساختاری در یک مکان خاص و در استخوان های بلند اندام ها قرار دارد که به رشد استخوان ها کمک می کند؛ صفحه رشد آخرین بخشی است که با رسیدن کودک به پایان رشد استخوانی می شود و تا قبل از آن شکننده تر از مابقی استخوان ها است؛ بنابراین احتمال آسیب بسیار است.

شکستگی صفحه رشد که گاهی با نام شکستگی فیز نیز شناخته می شود، ممکن است هم بر اثر ضربه مستقیم رخ دهد و هم بر اثر ضربه غیر مستقیم که در هر صورت برای درمان باید نزد متخصص ارتوپدی کودکان مراجعه نمایید.

علائم شکستگی صفحه رشد

اما می رسیم به سوال اصلی ما یعنی علائم شکستگی صفحه رشد استخوان، بیشتر شکستگی هایی که در صفحه رشد رخ می دهد در استخوان هایی مثل انگشتان دست، ساعد و ساق پا ایجاد می شود. که با علائم زیر همراه هستند:

• درد
• محدود شدن دامنه حرکتی و ناتوانی در حرکت
• حرکت محدود یک اندام یا مفصل
• اندامی که متفاوت به نظر می رسد یا به طرز ناخوشایندی خم می شود.
• ناحیه متورم، کبودی یا حساس در اطراف مفصل استخوان

در نظر داشته باشید که گاهی کودکان نسبت به علائم خود بی توجه هستند و ممکن است نتوانند احساسات خود را به خوبی بیان کنند. در این زمان بزرگسالان باید نسبت به علائم هوشیار باشند و اگر کوچک ترین تغییری را احساس کردند نزد پزشک متخصص مراجعه نمایند.

انواع شکستگی صفحه رشد

همچنین جالب است بدانید که شگستکی های صفحه رشد در درجات مختلفی رخ می دهند که به شرح زیر می باشد:

• شکستگی صفحه رشد نوع اول:

این نوع به دلیل ضربه شدید به استخوان می باشد که موجب آسیب دیدگی صفحه رشد می شود. در این دسته اپی فیز از متافیز جدا می شود اما اپی فیز به صفحه رشد باقی می ماند. چنانچه میزان جابجایی زیاد باشد پزشک استخوان را جا می اندازد و برای مدتی گچ گرفته می شود.

• شکستگی نوع دوم:

در این نوع از شکستگی، خط شکستگی از صفحه رشد و متافیز عبور می کند و قسمتی از صفحه رشد سالم باقی می ماند و بخش های دیگر شکسته می شوند.

• شکستگی نوع سوم:

در این مدل از شکستگی خط شکستگی در صفحه رشد و اپی فیز قرار دارد و قسمت هایی از صفحه رشد سالم باقی می ماند، در قسمت سالم اتصال متافیز و اپی فیز توسط صفحه رشد حفظ شده اما در قسمت شکستگی اپی فیز از متافیز جدا می شود برای درمان این نوع نیاز به عمل جراحی است .

• شکستگی نوع چهارم:

خط شکستگی در اپی فیز و متافیز قرار دارد و از صفحه رشد عبور می کند، اتصال میان این دو استخوان از بین نمی رود اما برای درمان نیاز به عمل جراحی است.

• شکستگی نوع پنجم:

این نوع بیشتر در زانو و مچ پا ایجاد می شود، طی آن صفحه رشد خورد می شود اما جابجایی در آن یا استخوان های مجاور وجود ندارد، در این نوع از شکستگی عوارض وجود دارد و ممکن است به شکل اختلال در طول استخوان باشند.

همچنین اگر پای کودک شما به تازگی آسیب دیده است، توصیه می کنیم حتما مقاله: علائم شکستگی پا در کودکان و معرفی روش های درمان را مطالعه نمایید.

شکستگی صفحه رشد چگونه درمان می شود؟

بسیار مهم است که در سریع ترین زمان ممکن برای درمان شکستگی صفحه رشد اقام شود، زیرا ممکن است در روند رشد استخوان ها اختلال ایجاد شد. این که از چه روشی برای درمان استفاده شود بسته به میزان شکستگی و استخوان متصل متفاوت است.

معمولا برای درمان شکستگی استفاده از آتل یا گچ کافی است، اما گاهی اوقات نیاز است استخوان در محل اصلی خود قرار داده شود و یا جراحی صورت گیرد. البته حتی اگر جراحی انجام شود پس از آن لازم است که گچ گیری صورت گیرد.

مدت زمانی که کودک شما باید از گچ یا آتل استفاده کند به محل و شدت شکستگی وابسته است، که البته در این زمان سن کودک نیز مهم استو کودکان با سنین پایین تر سریع تر از کودکانی که سن بیشتری دارند بهبود پیدا می کنند. همچنین پس از بهبودی باید عکس برداری انجام شود تا پزشک اطمینان پیدا کند که استخوان به رشد طبیعی خود ادامه می دهد.

در این میان برای برخی از شکستگی های صفحه رشد نیاز به جراحی است، در طی جراحی اطمینان پیدا می شود که صفحه رشد به صورت مطلوب برای رشد استخوان در یک راستا قرار گرفته است؛ این جراحی با نام فیکساسیون داخلی شناخته می شود که طی آن استخوان جا اندازی می شود و با پیچ و صفحه محکم می شود.

روش های تشخیص شکستگی صفحه رشد

برای تشخیص دقیق شکستگی صفحه رشد، بهتر است به تشخیص خودتان با توجه به علائم اعتماد نکنید و حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک از روش‌های مختلفی برای تشخیص استفاده می‌کند که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

• معاینه فیزیکی: پزشک ناحیه آسیب دیده را معاینه کرده و دامنه حرکتی مفصل را بررسی می‌کند.
• عکس‌برداری با اشعه ایکس: این روش معمول‌ترین روش تشخیص است. با استفاده از اشعه ایکس، پزشک می‌تواند شکستگی صفحه رشد را مشاهده کند.
• توموگرافی کامپیوتری (CT scan): در برخی موارد، برای بررسی دقیق‌تر شکستگی، از سی‌تی‌اسکن استفاده می‌شود.
• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): ام‌آرآی برای ارزیابی دقیق بافت‌های نرم اطراف شکستگی و بررسی آسیب‌های احتمالی به رباط‌ها و تاندون‌ها استفاده می‌شود.

لازم به ذکر است در کودکان، تفسیر عکس‌برداری با اشعه ایکس ممکن است دشوار باشد، زیرا صفحات رشد در عکس‌برداری ممکن است به صورت خطوط شکستگی اشتباه گرفته شوند. به همین دلیل، پزشک ممکن است برای تشخیص قطعی، از روش‌های تصویربرداری دیگری نیز استفاده کند.

کودکانی که بیشتر مستعد شکستگی صفحه رشد هستند

• کودکان در سنین رشد فعال (معمولاً قبل از بلوغ) بیشتر در معرض این نوع شکستگی هستند، زیرا صفحات رشد آن‌ها هنوز بسته نشده و نرم‌تر هستند.
• کودکانی که در ورزش‌های پر برخورد یا دارای حرکات ناگهانی شرکت می‌کنند، مانند فوتبال، بسکتبال و هاکی، بیشتر در معرض خطر هستند.
• کمبود کلسیم و ویتامین D می‌تواند استخوان‌ها را ضعیف کرده و خطر شکستگی را افزایش دهد.
• برخی بیماری‌ها مانند راشیتیسم (نرمی استخوان) یا بیماری‌های استخوانی دیگر می‌توانند استخوان‌ها را ضعیف کرده و خطر شکستگی را افزایش دهند.
• ضربه مستقیم: ضربه مستقیم به استخوان در حین بازی، تصادف یا سقوط می‌تواند باعث شکستگی صفحه رشد شود.
• انجام شیمی درمانی و مصرف زیاد دارو‌های استروئیدی برای کودک که باعث آسیب به رشد طبیعی و التهاب در استخوان کودک می‌شود

گروه‌های پرخطر شکستگی

• پسران: به طور کلی، پسران بیشتر از دختران در معرض شکستگی صفحه رشد هستند، زیرا صفحه رشد آن‌ها دیرتر بسته می‌شود.
• کودکانی با فعالیت بدنی بالا: کودکانی که به طور منظم در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کنند، بیشتر در معرض خطر هستند.
• کودکانی با کمبود وزن: کودکانی که کمبود وزن دارند، ممکن است استخوان‌های ضعیف‌تری داشته باشند.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با علائم شکستگی صفحه رشد استخوان کودک و جزئیات مربوط به درمان و شدت آن ها آشنا کنیم. در آخر این مورد را در نظر داشته باشید که صفحه رشد بخش مهمی از آناتومی بدن کودکان می باشد و مهم است که در صورت دیدن کوچک ترین علائم برای درمان اقدام کنید. امیدواریم که این مطلب برای شما مفید بوده باشد، در صورت داشتن هرگونه سوال در این زمینه در بخش نظرات برای ما بیان کنید.

سوالات متداول:

بهبودی پس از شکستگی صفحه رشد چه مقدار طول می کشد؟

اکثر شکستگی های صفحه رشد با کمک گچ گیری و آتل قابل درمان است که طی 3 تا 6 هفته بهبود پیدا می کنند. شکستگی های همراه با جابجایی نیز به بررسی های تخصصی پزشک نیاز دارند تا استخوان تنظیم شود و سپس از گچ و آتل استفاده می شود.

آیا شکستگی صفحه رشد به راحتی اتفاق می افتد؟

با توجه به بافت نرم رباط و تاندون های آن، این بخش بسیار مستعد آسیب است، حتی با یک زمین خوردن ساده ممکن است رگ به رگ شود و صفحات رشد کودک آسیب ببیند. همچنین کودکانی که در یک فعالیت ورزشی خاص فعالیت دارند باید بیشتر از سایرین احتیاط کنند؛ زیرا کوچک ترین فشار ممکن است موجب آسیب دیدگی صفحات رشد شود.

آیا شکستگی صفحه رشد خطرناک است؟

در صورتی که شما به موقع برای درمان اقدام کنید و آسیب شدید نباشد خیر خطری ندارد.