درمان بیماری های دژنراتیو دیسک

ستون فقرات دارای یک ساختار پیچیده که تشکیل شده از عضلات، مهره، غضروف، دیسک و رباط هاست می باشد. طبیعی است که با افزایش سن برخی از این ساختار ها با مشکلاتی روبرو شوند و به طور آهسته تخریب شوند. بیماری دژنراتیو دیسک یکی از همین عارضه هایی است که معمولا در طی مرور زمان و به دلیل افزایش سن ایجاد می شود. اما سوالی که ایجاد می شود این است که درمان بیماری های دژنراتیو دیسک چیست؟

در خصوص این موضوع باید بیان کنیم که اولین مورد مهم در خصوص درمان وابسته به علت بروز عارضه و علائم شما می باشد، بنابراین در قدم اول و زمانی که علائم اولیه را احساس می کنید باید نزد پزشک متخصص مراجعه کنید تا وضعیت شما بررسی شود.

پس از بررسی علائم و رسیدن به تشخیصی درست از آسیب شما، پزشک می تواند گزینه های درمانی لازم را ارئه دهد. در این مطلب از سایت کلینیک ارتوپد فنی فراز ما قصد داریم تا در خصوص علت، علائم، تشخیص و چگونگی درمان بیماری های دژنراتیو دیسک صحبت کنیم. بنابراین اگر شما یا یکی از نزدیکانتان به این آسیب دچار هستید و می خواهید اطلاعات بیشتری در خصوص آن به دست آورید توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.

علت بیماری های دژنراتیو دیسک

دیسک های ستون فقرات شما از یک هسته داخلی نرم و یک دیواره بیرونی سخت تشکیل شده است. بنابر دلایل مختلف ممکن است دیسک ها دچار برخی از تغییراتی شوند که این تغییرات در نهایت منجر به این بیماری یمی باشد، به طور مثال:

خشک کردن: زمانی که شما متولد می شوید، دیسک های ستون فقرات شما بیشتر از آب تشکیل شده است. با افزایش سن، این دیسک ها آب خود را از دست می دهند و آسیب پذیر می شوند. دیسک های کم آب نمی توانند ضربه ها را نیز جذب کنند جدا از این موضوع از دست دادن آب همچنین به معنای لغزندگی کمتر بین مهره های شما است که می تواند منجر به مشکلات دیگری در ستون فقرات شما شود و درد بسیاری همراه است.

آسیب و ترک خوردگی: استرس ناشی از حرکات روزمره و آسیب های جزئی در طول سال ها می تواند باعث پارگی های ریز در دیواره بیرونی شود که حاوی اعصاب است. هر گونه پارگی در نزدیکی اعصاب می تواند دردناک شود. و اگر دیوار خراب شود، هسته نرم دیسک ممکن است از میان شکاف ها عبور کند. دیسک ممکن است برآمده شود یا از جای خود خارج شود که به آن دیسک لغزش یا فتق گفته می شود  و در نهایت تمامی این موارد بر اعصاب مجاور تأثیر گذار هستند که در این حالت استفاده از کفش طبی می تواند اندکی مفید باشد.

علائم چیست؟

اصلی ترین علائم این است که درد شدید یا مداومی را در کمر و گردن خود احساس خواهید کرد. علائم دقیق شما به محل ضعف دیسک و سایر تغییراتی که ایجاد کرده بستگی دارد.

علائم شایع عبارتند از درد که:

• در قسمت پایین کمر، باسن یا بالای ران شما قرار دارد
• می آید و می رود. ممکن است آزاردهنده یا شدید باشد و از چند روز تا چند ماه طول بکشد.
• وقتی می نشینید احساس بدتر و وقتی حرکت می کنید و راه می روید بهتر است
• وقتی خم می ‌شوید، بلند می ‌شوید یا می ‌پیچید، درد بدتر می ‌شود
• با تغییر وضعیت یا دراز کشیدن بهتر می شود

در برخی موارد، بیماری دژنراتیو دیسک می تواند منجر به بی حسی و سوزن سوزن شدن در بازوها و پاها شود. همچنین می تواند باعث ضعیف شدن عضلات پای شما شود. این بدان معنی است که دیسک های آسیب دیده ممکن است بر اعصاب نزدیک ستون فقرات شما تأثیر بگذارد.

همچنین بخوانید: تاثیر کفی طبی برای دیسک کمر و کمر درد

بیماری دژنراتیو چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک در مورد سابقه پزشکی و علائم شما با شما صحبت خواهد کرد. برخی از سوالاتی که از شما پرسیده می شود عبارت است از:

• زمان دقیق شروع درد
• کدام قسمت از ستون فقرات شما درد می کند
• ایا به سایر قسمت های بدن شما سرایت کرده است
• ایا در گذشته آسیب های ستون فقرات داشته اید
• ایا سابقه خانوادگی یا مشکلات مشابه دارید

آنها به ستون فقرات شما برای نشانه هایی از این بیماری، مانند درد در ناحیه کمر یا گردن نگاه می کنند. همچنین ممکن است از شما بخواهند راه بروید یا خم شوید تا ببینید کدام حرکات باعث درد می شود.

پزشک ممکن است برای بررسی آسیب استخوان یا عصب در نزدیکی ستون فقرات، عکس‌برداری با اشعه ایکس یا MRI را تجویز کند.

درمان بیماری های دژنراتیو دیسک

هدف از درمان کاهش درد و جلوگیری از آسیب بیشتر است. پزشک بر اساس علائم و شدت بیماری شما بهترین برنامه را برای شما پیشنهاد خواهد کرد. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

دارو

مسکن‌های بدون نسخه مانند آسپرین و ایبوپروفن می ‌توانند به مبارزه با التهاب کمک کنند. آنها می توانند درد شما یا تورم را کاهش دهند. در صورت نیاز پزشک ممکن است داروی قوی تری برای درد تجویز کند.

بیماری دژنراتیو دیسک نیز ممکن است منجر به اسپاسم عضلانی شود که در این صورت پزشک شما ممکن است دارویی را برای کمک به تسکین آنها پیشنهاد کند.

فیزیوتراپی

حرکات خاص باعث می شود عضلات گردن و پشت شما قوی تر و انعطاف پذیرتر شوند. این تقویت عضلات موجب می شود تا دوران درمان شما سریع تر طی شود و جدا از این موضوع احتمال بروز آسیب های دیگر نیز در شما کمتر می شود.

در بیشتر موارد، فیزیوتراپی و داروهای مسکن برای تسکین طولانی مدت کافی است.

تزریقات استروئیدی

که جزو داروهای قوی برای کاهش درد، تورم و التهاب هستند . پزشک ممکن است به شما توصیه کند در فضای اپیدورال پشت، ناحیه پر از مایع در اطراف نخاع و یا در عصب یا عضله خود این تزریق را انجام دهید.

عمل جراحی

اگر درمان های دیگر موثر واقع نشد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. یک روش به نام دیسککتومی، قسمت آسیب دیده دیسک را برمی دارد که این روش به کاهش فشار از روی اعصاب شما کمک می کند.

در برخی موارد، پزشک ممکن است کل دیسک را بردارد و یک دیسک مصنوعی قرار دهد. اگر مشکل شدیدی دارید، پزشک ممکن است پس از برداشتن دیسک، استخوان ‌های ستون فقرات را به هم جوش دهد (به طور دائم به هم متصل کند).

روش‌های جراحی

برای درک بهتر در این بخش روش های اصلی جراحی بیماری‌های دژنراتیو را بیان می‌کنیم:

• دیسککتومی (Discectomy): این رایج‌ترین روش جراحی برای درمان فتق دیسک است. در این روش، جراح بخشی از دیسک آسیب‌دیده را که به عصب فشار می‌آورد، برمی‌دارد.
• جوش دادن مهره‌ها یا فیوژن ستون فقرات (Spinal Fusion): در این جراحی، دو یا چند مهره با استفاده از یک پیوند استخوانی به یکدیگر متصل می‌شوند. هدف از این کار، حذف حرکت در ناحیه آسیب‌دیده و کاهش درد ناشی از آن است.
• قرار دادن دیسک مصنوعی (Artificial Disc Replacement): در این روش، دیسک آسیب‌دیده به طور کامل برداشته شده و یک دیسک مصنوعی فلزی یا پلاستیکی جایگزین آن می‌شود. مزیت این روش، حفظ حرکت در ستون فقرات در مقایسه با فیوژن است.

تغییرات سبک زندگی و نقش آن در مدیریت درد دیسک دژنراتیو

در کنار درمان‌های پزشکی، ایجاد تغییرات در سبک زندگی می‌تواند به طور قابل توجهی در کاهش درد و کند کردن روند پیشرفت بیماری مؤثر باشد. این تغییرات شامل:

• کاهش وزن: فشار وارده بر ستون فقرات با هر کیلوگرم اضافه وزن، افزایش می‌یابد. کاهش وزن می‌تواند به طور چشمگیری این فشار را کم کرده و درد را تسکین دهد.
• ورزش منظم و مناسب: انجام تمرینات تقویتی برای عضلات شکم و کمر (عضلات مرکزی بدن) و همچنین حرکات کششی، به حمایت از ستون فقرات و بهبود انعطاف‌پذیری کمک می‌کند.
• تغذیه سالم: رژیم غذایی غنی از کلسیم و ویتامین D برای حفظ سلامت استخوان‌ها و مواد مغذی ضدالتهابی می‌تواند به کاهش التهاب و درد کمک کند.
• ترک سیگار: نیکوتین جریان خون به دیسک‌های بین مهره‌ای را کاهش داده و روند تخریب آن‌ها را تسریع می‌بخشد.

درمان‌های پیشرفته و کم‌تهاجمی: رادیوفرکوئنسی (RF)

در مواردی که درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و داروها مؤثر نباشند و بیمار کاندید مناسبی برای جراحی باز نباشد، روش‌های کم‌تهاجمی مانند رادیوفرکوئنسی (RF) توصیه می‌شود. در این روش، پزشک با استفاده از امواج رادیویی، اعصاب ناحیه آسیب‌دیده را به طور موقت از کار می‌اندازد تا سیگنال‌های درد به مغز ارسال نشود. این درمان می‌تواند تسکین درد طولانی‌مدتی را برای بیماران فراهم کند.

بهترین تمرینات ورزشی برای تقویت کمر و جلوگیری از پیشرفت دیسک دژنراتیو

در کنار درمان‌های پزشکی، ورزش‌های سبک و منظم می‌توانند به طور قابل توجهی به تقویت عضلات کمر و شکم، که حامی ستون فقرات هستند، کمک کنند. این تمرینات به کاهش فشار روی دیسک‌ها و تسکین درد منجر می‌شوند. در اینجا چند تمرین کلیدی معرفی شده است:

• کشش گربه-گاو (Cat-Cow Stretch): این حرکت به بهبود انعطاف‌پذیری ستون فقرات کمک کرده و فشار روی دیسک‌ها را کاهش می‌دهد.
• پل زدن (Bridging): با تقویت عضلات باسن و پشت ران، به پشتیبانی بهتر از کمر کمک می‌کند.
• پلانک (Plank): یکی از بهترین تمرینات برای تقویت عضلات مرکزی بدن (Core) است که نقش مهمی در حمایت از ستون فقرات دارند.

نکته مهم: قبل از شروع هر برنامه ورزشی، حتماً با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنید تا از مناسب بودن آن برای شرایط شما مطمئن شوید.

مدیریت درد دیسک دژنراتیو در زندگی روزمره: راهکارهای عملی

بیماران می‌توانند با رعایت چند نکته ساده در زندگی روزمره، از درد خود بکاهند و از آسیب بیشتر جلوگیری کنند:

• وضعیت صحیح بدن: هنگام نشستن، ایستادن و راه‌رفتن، ستون فقرات خود را در حالت صاف و طبیعی نگه دارید. از نشستن طولانی‌مدت خودداری کرده و هر چند دقیقه یک‌بار بلند شوید و راه بروید.
• بلند کردن اجسام: برای بلند کردن هر شیء سنگینی، به جای خم کردن کمر، زانوهای خود را خم کنید و از قدرت پاهای خود استفاده کنید.
• استفاده از کمپرس سرد و گرم: در مراحل اولیه درد حاد، کمپرس سرد (یخ) برای کاهش التهاب و دردهای مزمن، کمپرس گرم برای شل شدن عضلات و افزایش جریان خون مؤثر است.
• خواب مناسب: از یک تشک و بالش مناسب استفاده کنید که ستون فقرات شما را در حالت خنثی نگه دارد. خوابیدن به پهلو با یک بالش بین زانوها می‌تواند فشار را کاهش دهد.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با درمان بیماری های دژنراتیو دیسک و جزئیات مربوط به آن آشنا کنیم. در آخر در نظر داشته باشید که یکی از نکات مهم در خصوص درمان انتخاب بازه زمانی مناسب برای درمان می باشد. بنابراین توصیه می کنیم حتما در زمان شروع علائم اولیه نزد پزشک متخصص مراجعه کنید.

امیدواریم که این مقاله برای شما مفید بوده باشد، در صورت داشتن هرگونه سوال در این زمینه در بخش نظرات برای ما بیان کنید.

سوالات متداول درباره بیماری دژنراتیو دیسک

۱. آیا بیماری دیسک دژنراتیو قابل درمان کامل است؟

بیماری دیسک دژنراتیو یک فرآیند طبیعی پیری است و درمان قطعی برای بازگرداندن دیسک به حالت اولیه وجود ندارد. با این حال، هدف از درمان، کاهش درد، مدیریت علائم و جلوگیری از آسیب بیشتر است. بسیاری از بیماران با روش‌های درمانی غیرجراحی، بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی خود مشاهده می‌کنند.

۲. چه زمانی باید برای دیسک دژنراتیو به پزشک مراجعه کنم؟

در صورت مشاهده علائمی مانند درد مداوم در کمر یا گردن، بی‌حسی، سوزن‌سوزن شدن یا ضعف در دست‌ها و پاها، باید سریعاً به پزشک متخصص مراجعه کنید. تشخیص و درمان به موقع می‌تواند از پیشرفت بیماری و بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند.

۳. آیا ورزش برای دیسک دژنراتیو مضر است؟

خیر، ورزش‌های مناسب نه تنها مضر نیستند، بلکه بسیار هم مفیدند. تمریناتی مانند شنا، پیاده‌روی، یوگا و حرکات کششی ملایم به تقویت عضلات حامی ستون فقرات کمک کرده و فشار روی دیسک‌ها را کاهش می‌دهند. با این حال، باید از انجام حرکات سنگین و پرفشار مانند وزنه‌برداری سنگین خودداری کنید و حتماً با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست ورزش کنید.

۴. عمل جراحی دیسک دژنراتیو چه زمانی لازم است؟

جراحی معمولاً به عنوان آخرین راه‌حل، زمانی که درمان‌های غیرجراحی (مانند فیزیوتراپی و دارو) پس از چند ماه نتیجه ندهند، توصیه می‌شود. همچنین در مواردی که فتق دیسک باعث فشار شدید بر روی اعصاب و ایجاد علائم خطرناک مانند بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع یا ضعف پیشرونده در اندام‌ها شده باشد، جراحی اورژانسی در نظر گرفته می‌شود.