شکستگی مچ دست در کودکان – بررسی علائم و روش های درمان

شکستگی مچ دست در کودکان یکی از مشکلات شایع است که می‌تواند ناشی از فعالیت‌های روزمره، بازی‌های پرتحرک یا سقوط‌های ناگهانی باشد. این نوع آسیب ممکن است به طور قابل توجهی بر روی فعالیت‌های روزانه و کیفیت زندگی کودک تأثیر بگذارد. تشخیص دقیق و درمان به موقع این شکستگی‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد تا از بروز مشکلات آینده جلوگیری شود.

اگر شما هم نگران سلامت مچ دست کودک خود هستید یا می‌خواهید بیشتر درباره علائم، علل و روش‌های درمان این آسیب‌دیدگی اطلاعات کسب کنید، با ما همراه باشید. در ادامه مقاله از کلینیک ارتوپدی فراز، به توضیح کامل‌تری از این موضوع خواهیم پرداخت که می‌تواند به شما کمک کند تا بهتر با این شرایط آشنا شوید و برای کمک به کودک خود آماده‌تر باشید.

علائم شکستگی مچ دست چیست؟

شکستگی مچ دست در کودکان می‌تواند با علائمی مشخص همراه باشد. در زیر به شش علامت رایج آن اشاره می‌شود:

1. درد شدید: معمولاً در ناحیه مچ دست و اطراف آن احساس می‌شود و ممکن است در اثر حرکت یا لمس بدتر شود.

2. تورم: افزایش اندازه مچ دست به دلیل تجمع مایعات و آسیب به بافت‌ها.

3. کبودی: تغییر رنگ پوست به سایه‌های بنفش یا قرمز در ناحیه آسیب‌دیده که ناشی از خونریزی زیرپوستی است.

4. محدودیت حرکتی: کودک ممکن است نتواند مچ دست خود را به طور طبیعی حرکت دهد و احساس سفتی کند.

5. بدشکلی ظاهری: در برخی موارد، ممکن است مچ دست به شکل غیرطبیعی دیده شود و یا در زاویه خاصی قرار گیرد.

6. حساسیت لمسی: ناحیه مچ دست ممکن است نسبت به لمس حساس‌تر شده و کودک احساس درد بیشتری را در این ناحیه تجربه کند.

7.عدم تمایل به استفاده از دست: کودک به طور غریزی از حرکت دادن دست آسیب‌دیده خودداری می‌کند، اسباب‌بازی‌هایش را با دست دیگر برمی‌دارد یا از انجام فعالیت‌هایی که قبلاً به راحتی انجام می‌داد، امتناع می‌کند.

8.شنیدن صدای “تق” یا “کلیک”: گاهی اوقات در لحظه آسیب، صدای شکستن استخوان شنیده می‌شود.

این علائم باید جدی گرفته شوند و توصیه می‌شود در صورت مشاهده آنها، سریعاً به متخصص ارتوپدی کودکان مراجعه شود.

دنبال دکتر خوب برای مشکل فرزندتان هستید؟

مشکلات فرزند شما در کلینیک فراز با جدیدترین روش ها قابل درمان است. این مجموعه با بهترین متخصصان ارتوپدی و اطفال و ارتوپد فنی اولویت با درمان غیر جراحی است.

فرزندان بزرگ می شوند! از شما می پرسند!

همین حالا نوبت بگیر! فردا دیره!

دریافت نوبت

دکتر ارتوپد کودکان

انواع شکستگی‌های مچ دست در کودکان: از ترک‌خوردگی ساده تا آسیب صفحه رشد

بدیهی است که شکستگی مچ دست در کودکان همیشه به یک شکل نیست. به دلیل اینکه استخوان‌های کودکان هنوز در حال رشد و نرم‌تر از بزرگسالان هستند، انواع مختلفی از شکستگی ممکن است رخ دهد. شایع‌ترین انواع آن عبارتند از:

شکستگی باکِل یا توروس (Buckle/Torus Fracture)

این شایع‌ترین نوع شکستگی در کودکان است. در این حالت، استخوان به طور کامل نمی‌شکند، بلکه یک طرف آن کمی خم شده و برآمده می‌شود، مانند فشردن یک قوطی پلاستیکی. این نوع شکستگی معمولاً پایدار است و با گچ‌گیری ساده به خوبی درمان می‌شود.

شکستگی ترکه تری (Greenstick Fracture)

این حالت شبیه به تلاش برای شکستن یک شاخه تر و تازه است. یک طرف استخوان می‌شکند، اما طرف دیگر فقط خم می‌شود. این نوع شکستگی نیاز به جااندازی دقیق و گچ‌گیری دارد تا استخوان در حالت صحیح جوش بخورد.

شکستگی صفحه رشد (Growth Plate Fracture)

این مهم‌ترین و حساس‌ترین نوع شکستگی در کودکان است. صفحه رشد، ناحیه غضروفی در انتهای استخوان‌هاست که مسئولیت رشد طولی استخوان را بر عهده دارد. آسیب به این ناحیه اگر به درستی تشخیص و درمان نشود، می‌تواند در آینده باعث اختلال در رشد استخوان، کج شدن یا کوتاه ماندن دست کودک شود. به همین دلیل، هرگونه درد و تورم در ناحیه مچ کودک باید توسط متخصص ارتوپدی اطفال بررسی شود.

شکستگی کامل (Complete Fracture)

در این حالت، استخوان به دو یا چند قطعه کاملاً جدا تقسیم می‌شود. این نوع شکستگی معمولاً با جابجایی همراه است و ممکن است برای درمان به جااندازی بسته یا حتی جراحی نیاز داشته باشد.

شکستگی دست در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟

تشخیص شکستگی دست در کودکان معمولاً با ترکیبی از تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی و تصویربرداری انجام می‌شود. پزشک ابتدا به شنیدن شکایات کودک والدین و بررسی علائم ظاهری مانند تورم، کبودی و ناتوانی در حرکت دادن دست توجه می‌کند. سپس ممکن است از تصاویر اشعه ایکس برای مشاهده وضعیت استخوان‌ها و تشخیص وجود یا عدم وجود شکستگی استفاده کند.

در برخی موارد، اگر شکستگی پیچیده باشد، مربوط به شکستگی صفحه رشد باشد و یا آسیب به بافت‌های نرم وجود داشته باشد، ممکن است تصویربرداری‌های پیشرفته‌تری مانند MRI یا CT اسکن نیز درخواست شود تا وضعیت دقیق‌تری از آسیب‌ها به دست آید.

همچنین حتما باید به نوع حادثه و ضربه وارد شده دقت شود چرا که ممکن است علاوه بر مچ دست شکستگی ساعد در کودکان اتفاق افتاده باشد که در آن صورت باید اقدامات لازم برای درمان آن قسمت نیز صورت بگیرد که در محتوای لینک داده شده بیشتر در مورد آن صحبت کرده‌ایم.

عوارض و خطرات شکستگی مچ دست در کودکان: چه زمانی باید نگران شویم؟

اگرچه بیشتر شکستگی‌های مچ دست در کودکان به خوبی بهبود می‌یابند، اما آگاهی از عوارض احتمالی و علائم خطر ضروری است. مهم‌ترین عوارض عبارتند از:

• بد جوش خوردن (Malunion): اگر استخوان‌ها در وضعیت نامناسبی جوش بخورند، ممکن است باعث محدودیت حرکتی یا تغییر شکل ظاهری مچ در آینده شود.
• آسیب دائمی به صفحه رشد: همانطور که اشاره شد، این جدی‌ترین عارضه است که می‌تواند رشد طبیعی استخوان را متوقف کرده و منجر به کوتاهی یا انحراف دست شود.
• سفتی و خشکی مفصل: پس از باز کردن گچ، ممکن است کودک در حرکت دادن مچ دست دچار محدودیت شود که معمولاً با فیزیوتراپی و تمرینات مناسب برطرف می‌گردد.
• سندروم کمپارتمان (Compartment Syndrome): این یک وضعیت اورژانسی اما نادر است. تورم شدید در یک فضای بسته (زیر گچ) باعث افزایش فشار شده و به عروق و اعصاب آسیب می‌زند. اگر کودک پس از گچ‌گیری دچار درد شدید و فزاینده، رنگ‌پریدگی یا کبودی انگشتان، بی‌حسی و سردی دست شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

برای به حداقل رساندن ریسک این عوارض کافی است به یک کلینیک ارتوپدی کودکان معتبر مراجعه کنید تا خیالتان از همه این موارد راحت شود.

مراقبت های فوری پس از شکستگی دست کودکان

مراقبت‌های فوری و در منزل پس از شکستگی مچ دست کودکان بسیار مهم است تا به تسکین درد و جلوگیری از عوارض بیشتر کمک کند. در زیر به برخی از این مراقبت‌ها اشاره می‌شود:

1. آرامش و استراحت: کودک را به آرامش دعوت کنید و از او بخواهید که دست آسیب‌دیده را حرکت ندهد. استراحت به بهبودی کمک می‌کند.

2. دردکشیدن: در صورت وجود درد، می‌توانید از مسکن‌های مناسب مانند استامینوفن یا ایبوپروفن (با مشاوره پزشک) استفاده کنید تا درد کودک کاهش یابد.

3. یخ‌گذاری: قرار دادن یک کیسه یخ یا بسته سبزیجات منجمد در پارچه بر روی مچ دست به مدت 15-20 دقیقه در هر ساعت می‌تواند به کاهش ورم و درد کمک کند. توجه داشته باشید که یخ را مستقیم روی پوست نگذارید.

4. بالا نگه‌داشتن دست: برای کاهش تورم، سعی کنید مچ دست را در سطح بالاتر از قلب نگه دارید. این کار می‌تواند به بهبود جریان خون و کاهش ورم کمک کند.

5. مشاهده علائم: به دقت علائم کودک را تحت نظر داشته باشید. اگر درد افزایش یافت، تورم یا کبودی زیاد شد، یا هر علامت غیرمعمول دیگری مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

روش های درمان شکستگی مچ دست در کودکان

استفاده از آتل های شکستگی

آتل یکی از روش‌های درمانی معمول برای شکستگی‌های دست در کودکان است که به تثبیت استخوان آسیب‌دیده کمک می‌کند. آتل معمولاً از مواد سبک و قابل تنظیم ساخته می‌شود و به دستان کودک کمک می‌کند تا در موقعیتی ثابت و محافظت شده باقی بماند.

این روش به ویژه برای شکستگی‌های غیرجدی مناسب است و معمولاً در مواردی که نیاز به حرکت محدود و تسکین درد وجود دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پزشک به والدین آموزش می‌دهد که چگونه از آتل مچ دست یا بریس مچ دست به درستی مراقبت کنند و به کودک آموزش می‌دهد که دست آسیب‌دیده را حرکتی نداشته باشد. آتل معمولاً باید به مدت چند هفته بر روی دست باقی بماند تا استخوان به خوبی ترمیم شود.

گچ‌گیری مچ دست کودک

گچ‌گیری یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان شکستگی دست در کودکان است که برای تثبیت استخوان‌های شکسته و جلوگیری از حرکت آنها استفاده می‌شود. پزشک پس از تأیید شکستگی با استفاده از اشعه ایکس، یک گچ مخصوص را به دور دست آسیب‌دیده قرار می‌دهد. گچ به طور کامل دور دست را پوشش می‌دهد و باعث ثبات و حفاظت از ناحیه آسیب‌دیده می‌شود.

معمولاً گچ‌گیری بین چهار تا شش هفته به طول می‌انجامد و در این مدت باید از خیس کردن گچ جلوگیری شود. پس از برداشتن گچ، ممکن است نیاز به فیزیوتراپی وجود داشته باشد تا قدرت و انعطاف‌پذیری دست به حالت قبل بازگردد.

راهنمای تقویت دست و بازگشت به فعالیت پس از باز کردن گچ مچ دست کودک

لحظه باز کردن گچ برای کودک هیجان‌انگیز است، اما ظاهر دست ممکن است کمی نگران‌کننده باشد. آگاهی از مراحل بعدی به شما کمک می‌کند تا این دوره را نیز با موفقیت طی کنید.

• ظاهر دست طبیعی است: پس از چند هفته زیر گچ بودن، طبیعی است که پوست دست خشک، پوسته‌پوسته و کمی رنگ‌پریده باشد و عضلات آن ضعیف‌تر و لاغرتر به نظر برسند. این موارد کاملاً طبیعی بوده و به مرور زمان برطرف می‌شوند. می‌توانید با استفاده از لوسیون مرطوب‌کننده به بهبود وضعیت پوست کمک کنید.
• خشکی و ضعف اولیه: انتظار نداشته باشید کودک بلافاصله بتواند از دست خود مانند قبل استفاده کند. ضعف عضلات و خشکی مفصل مچ کاملاً طبیعی است. پزشک یا فیزیوتراپیست تمرینات ساده و ایمنی را برای بازیابی دامنه حرکتی و قدرت به شما آموزش خواهند داد.
• تمرینات تقویتی ساده در خانه: تشویق کودک به انجام فعالیت‌های روزمره مانند برداشتن اسباب‌بازی‌های سبک، خمیربازی یا فشردن یک توپ نرم اسفنجی، بهترین راه برای شروع تقویت دست است. هرگز کودک را مجبور به انجام حرکتی که باعث درد می‌شود، نکنید.
• نقش فیزیوتراپی: در اکثر شکستگی‌های ساده، نیازی به فیزیوتراپی نیست. اما در شکستگی‌های پیچیده‌تر یا اگر خشکی مفصل پس از مدتی برطرف نشود، ممکن است پزشک چند جلسه فیزیوتراپی را برای تسریع بهبودی تجویز کند.
• بازگشت به ورزش و فعالیت‌های سنگین: مهم‌ترین نکته، بازگشت تدریجی و محتاطانه است. برای بازگشت کودک به ورزش (به خصوص ورزش‌های تماسی)، حتماً باید از پزشک معالج اجازه بگیرید. معمولاً چند هفته پس از باز کردن گچ، این اجازه صادر می‌شود.

جا انداختن استخوان شکسته

جا انداختن استخوان شکسته، فرآیندی است که در آن پزشک استخوان‌های شکسته را به محل صحیح خود بازمی‌گرداند. این روش معمولاً در مواردی که استخوان‌ها جابجا شده‌اند یا در موقعیت غیرطبیعی قرار دارند، انجام می‌شود. پزشک با بی‌حسی موضعی یا تحت بیهوشی عمومی، استخوان‌ها را به آرامی به جای اصلی خود برمی‌گرداند.

سپس برای تثبیت استخوان‌ها، از روش‌هایی مانند گچ‌گیری یا استفاده از آتل استفاده می‌شود. جا انداختن باید به دقت و توسط پزشک متخصص انجام شود تا از بروز عوارض جلوگیری شود. این روش به بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره و کاهش عوارض بلندمدت کمک می‌کند.

جراحی برای ترمیم استخوان شکسته

در برخی موارد شکستگی‌های دست، مخصوصاً زمانی که استخوان‌ها به شدت آسیب دیده‌اند یا جابجایی زیادی وجود دارد، ممکن است نیاز به جراحی برای ترمیم استخوان‌ها باشد. در این روش، جراح با استفاده از ابزارهای تخصصی، استخوان‌های شکسته را به حالت طبیعی خود برمی‌گرداند و از روش‌های مختلفی مانند پیچ و پلاک‌های فلزی برای تثبیت استخوان‌ها استفاده می‌کند.

جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و پس از عمل، کودک به مراقبت‌های مخصوص نیاز دارد. این روش در صورت نیاز به بهبود ساختار استخوان و جلوگیری از عوارض بلندمدت، دقیق و مؤثر است. پس از جراحی، دوره توانبخشی و فیزیوتراپی نیز معمولاً لازم است تا عملکرد دست به حالت عادی برگردد.

چقدر زمان برای ترمیم‌ شکستگی های کودکان نیاز است؟

زمان لازم برای ترمیم شکستگی‌های کودکان بستگی به نوع و شدت شکستگی دارد، اما به طور کلی، بیشتر شکستگی‌ها در کودکان معمولاً بین ۳ تا ۶ هفته بهبود می‌یابند. در شکستگی‌های خفیف‌تر یا غیرجابه‌جاشده، ممکن است زمان بهبودی کمتر از این باشد، در حالی که شکستگی‌های شدیدتر یا آن‌هایی که نیاز به جراحی دارند، ممکن است به دوره‌های طولانی‌تری برای ترمیم نیاز داشته باشند.

همچنین، رشد و سن کودک نیز تأثیر زیادی بر سرعت بهبودی دارد؛ زیرا استخوان‌های کودکان به سرعت ترمیم می‌شوند. پزشک معمولاً با بررسی شرایط خاص هر کودک، زمان تقریبی بهبودی را تعیین می‌کند و نکات لازم را برای مراقبت و پیگیری فرایند ترمیم ارائه می‌دهد.

شایان ذکر است اگر احساس می‌کنید کودک شما علاوه بر آسیب دیدن از ناحیه ساعد از ناحیه پا نیز آسیب دیده توصیه می‌کنیم محتوای پای شکسته بچه را مطالعه فرمایید.

چگونه از شکستگی مچ دست کودکان پیشگیری کنیم؟

اگرچه نمی‌توان جلوی همه حوادث را گرفت، اما با رعایت نکات ایمنی زیر می‌توان احتمال آسیب‌دیدگی کودکان را به میزان قابل توجهی کاهش داد:

• استفاده از محافظ مچ: هنگام انجام ورزش‌هایی مانند اسکیت، اسکوتر یا فوتبال، حتماً از مچ‌بندهای محافظ استاندارد استفاده کنید.
• ایمن‌سازی محیط بازی: مطمئن شوید که زمین بازی کودکان (به خصوص زیر تاب و سرسره) با مواد نرم مانند شن یا تاتامی پوشانده شده باشد.
• آموزش نحوه صحیح زمین خوردن: به کودکان بزرگ‌تر بیاموزید که هنگام زمین خوردن، به جای استفاده از دست‌ها به عنوان تکیه‌گاه، سعی کنند به پهلو بیفتند تا فشار روی مچ کاهش یابد.
• تقویت استخوان‌ها: اطمینان حاصل کنید که رژیم غذایی کودک سرشار از کلسیم و ویتامین D (از طریق لبنیات، سبزیجات برگ سبز و نور خورشید) است تا استخوان‌هایی قوی داشته باشد.

سوالات متداول در مورد شکستگی مچ دست در کودکان

آیا شکستگی دست در کودکان موجب آسیب به صفحه رشد میشود؟

بله، شکستگی دست در کودکان می‌تواند موجب آسیب به صفحه رشد شود. این آسیب ممکن است تأثیر منفی بر رشد استخوان‌ها داشته باشد و منجر به مشکلاتی در رشد قد یا شکل‌گیری استخوان‌ها گردد. مراقبت صحیح ضروری است.

آیا میتوان مچ دست را در خانه جا انداخت؟

جا انداختن مچ دست در خانه توصیه نمی‌شود، زیرا این کار ممکن است باعث آسیب بیشتر یا ناپایداری شود. بهتر است برای درمان و جا انداختن صحیح مچ دست به پزشک متخصص مراجعه کنید تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

تغدیه مناسب برای ترمیم‌سریع تر شکستگی چیست؟

تغذیه مناسب برای ترمیم سریع شکستگی شامل مصرف پروتئین‌های باکیفیت، کلسیم، ویتامین D، و مواد مغذی مانند زینک و ویتامین C است. خوراکی‌هایی مانند لبنیات، ماهی، مغزها و میوه‌جات تازه به بهبود استخوان‌ها کمک می‌کنند.