جراحی زانو ضربدری که معمولا توسط جراح ارتوپد انجام می شود، برای کسانی توصیه می شود که سال هاست از پای ضربدری رنج می برند و در هنگام ایستادن زانو ها به هم چسبیده می شوند و قوزک پا از هم فاصله دارد.
اما سوالات بسیاری در خصوص این جراحی وجود دارد و برای کسانی که کاندید این جراحی هستند برخی ابهامات وجود دارد. از این رو در این مقاله از سایت کلینیک ارتوپد فنی فراز قصد داریم تا در خصوص جراحی پای ضربدری و جزئیات مربوط به آن صحبت کنیم. بنابراین توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.
جراحی پای ضربدری چگونه انجام میشود؟
در ابتدا این مورد را در نظر داشته باشید که درمان زانو ضربدری با جراحی لزوما برای همه افراد مناسب نیست و شما نمی توانید به صورت خودسرانه برای جراحی اقدام کنید، بلکه عمل جراحی با توجه به وضعیت بیمار، سن و شدت بیماری توصیه می شود.
برای انجام این عمل شاید باید نزد جراح ارتوپدی مراجعه کنید، چند روش جراحی وجود دارد که در ادامه در مورد رایج ترین آن ها صحبت می کنیم.
روند کلی به این صورت است که بخشی از زانو برش داده می شود و زانوی ضربدری از قسمت ها استخان ران اصلاح می شود.
انواع روش عمل زانوی ضربدری
جراحی زانوی ضربدر فقط به یک شکل انجام نمیشود بلکه سه روش کلی دارد که پزشک بسته به شرایط بیمار انتخاب میکند که از کدام مورد روند درمان را پیش بگیرد:
جراحی استئوتومی پای ضربدری
در روش جراحی استئوتومی زانو به عنوان بهترین روش جراحی زانوی ضربدری شناخته شده است و برای تمامی سنین قابل انجام است. این جراحی برای حفظ مفصل زانو انجام می شود و از سرعت تخریب زانو حلوگیری می شود.
جراحی از قسمت های لترال ران و ساق پا انجام می شود، به این صورت که ابتدا استخوان ها به صورت هدفمند برش داده می شود و سپس در وضعیتی مناسب و مستقیم کنار هم چیده می شوند.
در این جراحی علاوه بر این که شکل زانو به خوبی اصلاح می شود، بلکه سبب می شود تا وزن فرد نیز به صورت متعادل در پا توزیع شود و فرایند تخریب زانو کند تر می شود.
عمل هدایت رشد (اپیفیزیودز) زانوی ضربدری
این روش که به عمل اصلاح رشد نیز معروف است معمولاً برای کودکان و نوجوانان در حال رشد استفاده میشود. در اپیفیزیودز، جراح با ایجاد تغییر در صفحه رشد استخوان (با استفاده از صفاحات فلزی)، سرعت رشد یک طرف استخوان را کاهش میدهد. این کار باعث میشود که طرف دیگر استخوان به رشد خود ادامه دهد و ناهنجاری به تدریج اصلاح شود.
تعویض مفصل زانو برای درمان پای پرانتزی
این روش که اولویت آخر بین روشهای دیگر را دارد معمولاً برای افراد مسن یا افرادی که دچار آرتروز شدید زانو هستند، استفاده میشود. در تعویض مفصل زانو، جراح مفصل آسیب دیده را با یک مفصل مصنوعی جایگزین میکند. این روش میتواند درد و ناتوانی ناشی از آرتروز و ناهنجاری زانوی ضربدری را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
آیا جراحی برای پای ضربدری لازم است؟
معمولا تمامی پزشکان تلاش می کنند تا مرحله اول از روش های بدون جراحی و کم تهاجمی مانند درمان زانو زانو ضربدری با بریس استفاده کنند. اما اگر این روش ها نتیجه بخش نباشد و فرد همچنان از بدشکی و درد زانو رنج ببرد، در این صورت جراحی لازم است.
با این حال افرادی که تنها از بدشکلی و ناصافی پاهای خود ناراحت هستند و دردی ندارند، می توانند با مشورت پزشک تنها یم عمل زیابیی انجام دهند.
در روش استئوتومی، علاوه بر این که اصلاح وضعیت و بدشکلی زانو انجام می شود، بلکه فشار از روی مفاصل برداشته می شود و از ساییدگی استخوان ها به یکدیگر و بروز آرتروز جلوگیری می شود.
جراحی پای ضربدری برای چه کسانی نامناسب است؟
جراحی زانوی ضربدری برای همه افراد مناسب نیست. در واقع، برخی شرایط و عوامل میتوانند خطر عوارض جراحی را افزایش داده و یا اثربخشی آن را کاهش دهند. در اینجا به برخی از افرادی که ممکن است کاندیدای مناسبی برای جراحی زانوی ضربدری نباشند، اشاره میکنیم:
افرادی که شرایط پزشکی خاصی دارند:
- عفونت فعال: وجود هرگونه عفونت فعال در بدن، به ویژه در ناحیه زانو، میتواند خطر عفونت پس از جراحی را به شدت افزایش دهد.
- بیماریهای مزمن کنترل نشده: بیماریهایی مانند دیابت کنترل نشده، بیماریهای قلبی عروقی شدید، و اختلالات انعقاد خون میتوانند خطر عوارض جراحی را افزایش دهند.
- بیماریهای پوستی: وجود بیماریهای پوستی در ناحیه زانو میتواند خطر عفونت و مشکلات مربوط به ترمیم زخم را افزایش دهد.
- چاقی مفرط: اضافه وزن یا چاقی مفرط میتواند فشار بیشتری بر زانو وارد کرده و خطر عوارض جراحی و مشکلات مربوط به بهبودی را افزایش دهد.
- بیماریهای عصبی عضلانی: برخی بیماریهای عصبی عضلانی میتوانند عملکرد عضلات اطراف زانو را تحت تاثیر قرار داده و روند بهبودی پس از جراحی را مختل کنند.
افرادی با شرایط خاص:
- افراد بسیار جوان: جراحی زانوی ضربدری معمولاً تا پایان رشد استخوانی به تعویق میافتد.
- افراد بسیار مسن: در افراد مسن، خطر عوارض جراحی و مشکلات مربوط به بهبودی افزایش مییابد.
- افرادی که انتظارات غیر واقعی دارند: جراحی زانوی ضربدری نمیتواند تمام مشکلات زانو را برطرف کند. افرادی که انتظارات غیر واقعی دارند، ممکن است پس از جراحی ناامید شوند.
- افرادی که نمیتوانند فیزیوتراپی را انجام دهند: فیزیوتراپی پس از جراحی زانوی ضربدری بسیار مهم است. افرادی که نمیتوانند یا نمیخواهند فیزیوتراپی را انجام دهند، کاندیدای مناسبی برای جراحی نیستند.
در صورت عدم درمان با جراحی، چه عوارضی ایجاد می شود؟
چنانچه این عارضه درمان نشود، این احتمال وجود دارد که با رشد فرد، شدت آسیب بیشتر شود و به درجات شدید تر برسد. به سبب بد فرمی و شکل خاص مفصل زانو در این افراد وزن فرد به یک سمت زانو فشار بیشتری وارد می کند و به مرور زمان فرد به آرتروز مبتلا می شود و نتیجه آن نیز ساییدگی و تخریب مفصل زانو خواهد بود.
همچنین بخوانید: حرکات اصلاحی زانوی ضربدری + تصاویر ورزش
همچنین در افرادی که در سنین بالاتر قرار دارند، درمان با جراحی ضرورت بیشتری دارد، زیرا با توجه به تغییرات زانو، فشار بیشتر به زانو وارد می شود و رباط ها دچار کشیدگی می شوند که بدشکلی های بیشتری برای زانو ایجاد می شود.
آیا عمل جراحی برای هر دو پا در یک جلسه انجام میشود؟
این مورد وابسته به نظر جراح شما دارد، با توجه به شرایط و شدت ضربدری بودن زانو ها، جراح تصمیم می گیرد که آیا جراحی هر دو پا در یک جلسه انجام شود یا در عمل های جداگانه انجام شود.
بنابراین این موضوع را در جلسات معاینه از پزشک خود بپرسید.
مراقبت های قبل از جراحی پای ضربدری
قبل از انجام جراحی، فرد در ابتدا توسط متخصص معاینه می شود و با بررسی وضعیت فیزیکی و شدت انحراف شیوه جراحی مشخص می شود. به صورت کلی لازم است که قبل از جراحی فرد آمادگی های زیر را داشته باشد:
- انجام عکس برداری های لازم
- انجام تست های آزمایشگاهی ( خون و ادرار)
- در صورت مصرف هرگونه دارو به پزشک خود اطلاع دهید
- هر گونه بیماری و یا حساسیت دارویی را با پزشک در میان بگذارید
- تا چند روز پیش از عمل سیگار کشیدن را متوقف کنید
مراقبت های بعد از عمل زانو ضربدری
ریکاوری و مراقبت های شما پس از جراحی در سرعت بهبودی و نتیجه جراحی تاثیر بسیاری دارد. اگر شما نکات مراقبتی را به خوبی رعایت کنید اننظار می رود که پس از 1 الی 3 ماه وابسته به نوع فعالیت، بهبودی حاصل شود.
- استراحت طولانی و فعالیت نکردن بعد از جراحی سبب ضعف بیشتر در اندام های حرکتی شده و بهبودی را کند می کند بنابراین بیمار می تواند از فردای روز عمل با کمک عصا و یا واکر بدون فشار آوردن به محل جراحی راه برود. ( به مدت 2 ماه )
- از زانوبند استفاده کنید
- پاکسازی محل جراحی و تعویض پانسمان
- با مشورت پزشک رانندگی و خم و راست کردن زانو را آغاز کنید
- در هنگام خواب از وارد شدن فشار بر ناحیه جراحی شده جلوگیری کنید.
- در حالت درازکش سعی کنید عضلات پا را منقبض کنید و مچ پای خود را حرکت دهید
- شرکت در جلسات فیزیوتراپی
- گذاشتن کیسه یخ در محل جراحی برای کاهش التهاب
- در هنگام استحمام از رسیدن رطوبت به محل جراحی خودداری کنید.
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک (مسکن ها، آنتی بیوتیک و ضد انعقاد)
کلام آخر
در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با جراحی زانو ضربدری و جزئیات مربوط به هر یک از آن ها آشنا کنیم. در اخر این مورد را در نظر داشته باشید که اگر قصد انجام این جراحی را دارید حتما پزشکی با تجربه و مهارت کافی انتخاب کنید.
امیدواریم که این مطلب برای شما مفید بوده باشد، در صورت داشتن هرگونه سوال در این زمینه در بخش نظرات برای ما بیان کنید.
پاسخ به سوالات متداول درباره جراحی زانوی ضربدری
چه مدت پس از جراحی پای ضربدری میتوانم راه بروم؟
شما میتوانید بلافاصله پس از جراحی با کمک عصا یا واکر راه بروید. اما بازگشت به فعالیتهای عادی به تدریج و با نظر پزشک انجام میشود.
چه مدت پس از جراحی میتوانم به فعالیتهای ورزشی بازگردم؟
بازگشت به فعالیتهای ورزشی بسته به نوع ورزش و سرعت بهبودی شما متفاوت است، اما معمولاً بین 6 تا 12 ماه طول میکشد.
آیا جراحی زانوی ضربدری دردناک است؟
پس از جراحی، درد و ناراحتی طبیعی است، اما با داروهای مسکن قابل کنترل است.
چه مدت پس از جراحی میتوانم رانندگی کنم؟
معمولاً پس از 6 تا 8 هفته میتوانید رانندگی کنید، اما باید با پزشک خود مشورت کنید.بسیاری از افراد پس از جراحی میتوانند به طور کامل به فعالیتهای قبلی خود بازگردند، اما ممکن است لازم باشد برخی از فعالیتها را تعدیل کنند.
آیا پس از جراحی جای زخم باقی میماند؟
بله، پس از جراحی جای زخم باقی میماند، اما با گذشت زمان کمرنگتر میشود.
آیا پس از جراحی نیاز به استفاده از زانوبند دارم؟
بله، معمولاً پس از جراحی برای مدتی نیاز به استفاده از زانوبند دارید.
آیا پس از جراحی میتوانم به طور کامل به فعالیتهای قبلی خود بازگردم؟
بسیاری از افراد پس از جراحی میتوانند به طور کامل به فعالیتهای قبلی خود بازگردند، اما ممکن است لازم باشد برخی از فعالیتها را تعدیل کنند.
