یکی از سوال هایی که اکثریت مراجعین ما می پرسند این است که چگونه می توانند مراقبت از ستون فقرات نوزاد خود داشته باشند؟ از آنجایی که نوزادان دارای مهره های کمری بسیار ضعیف می باشند، هرگونه حرکت و تمرین اشتباه با آن ها می تواند احتمال بروز هرگونه آسیب را ایجاد کند.
در این مطلب از سایت کلینک ارتوپد فنی فراز قصد داریم تا شما را با روش های مراقبت از ستون فقرات نوزاد و جزئیات مربوط به آن ها آشنا کنیم؛ بنابراین اگر شما نیز نگران نوزاد خود هستید و می خواهید اطلاعات دقیق تری به دست آورید توصیه می کنیم حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.
آشنایی با ناهنجاریهای شایع مادرزادی ستون فقرات در نوزادان
برخی از مشکلات ستون فقرات ریشه در دوران جنینی دارند و به عنوان ناهنجاری مادرزادی شناخته میشوند. آگاهی والدین از این موارد اهمیت زیادی دارد. سه مورد از شایعترین این ناهنجاریها عبارتند از:
- اسکولیوز (Scoliosis): انحراف جانبی ستون فقرات که باعث میشود ستون مهرهها به جای یک خط صاف، شکل حرف S یا C به خود بگیرد. این مشکل در نوزادان نادر است اما در صورت وقوع نیاز به بررسی دقیق دارد.
- کیفوز (Kyphosis): افزایش غیرطبیعی قوس در ستون فقرات پشتی که به آن «قوز» نیز گفته میشود. اگر این قوس در نوزاد بسیار شدید باشد، باید توسط پزشک ارزیابی شود.
- اسپاینا بیفیدا (Spina Bifida): یک نقص مادرزادی که در آن لوله عصبی به طور کامل بسته نمیشود و ممکن است بخشی از نخاع و اعصاب از طریق یک شکاف در ستون فقرات بیرون بزند. این مشکل معمولاً با سونوگرافیهای دوران بارداری تشخیص داده میشود.
غربالگریهای بدو تولد و معاینات منظم توسط متخصص اطفال نقش کلیدی در تشخیص به موقع این ناهنجاریها دارد.
نکات مراقبت از ستون فقرات کودک
نکات زیر ممکن است برای والدین برای مراقبت از ستون فقرات فرزندشان مفید باشد:
- هنگام بلند کردن کودک، همیشه پشت و گردن را با دستان خود نگه دارید. کودک خود را با گرفتن بدن زیر بازو بلند کنید.
- از یک صندلی ماشین تایید شده استفاده کنید که از سر و گردن کودک شما پشتیبانی می کند.
- از استفاده از بانسر خودداری کنید زیرا اگر ستون فقرات کودک شما به درستی رشد نکرده باشد، این می تواند باعث استرس غیر ضروری و حتی شکستگی در ستون فقرات او شود.
- قبل از اینکه کودک آماده راه رفتن شود، او را در واکر قرار ندهید. این می تواند کمر آنها را تحت فشارهای غیر ضروری قرار دهد و حتی در زمانی که برای نیروی گرانش آماده نیستند باعث شکستگی شود.
- کودک خود را در هوا پرتاب نکنید زیرا می تواند باعث آسیب به گردن شکننده او شود.
- هنگام تعویض پوشک، از بلند کردن بیش از حد پاها و باسن خودداری کنید زیرا این عمل خم شدن می تواند استرس ناسالم را به ستون فقرات وارد کند و باعث ناهماهنگی آنها شود.
- تختی سفت برای کودک خود فراهم کنید.
- اطمینان حاصل کنید که کودک شما یک رژیم غذایی متعادل دارد.
- عادات وضعیتی خوب را در کودک خود ایجاد کنید. وقتی آنها را خمیده می بینید آنها را اصلاح کنید. قبل از اینکه اصلاح آن مشکل شود، یک عادت سالم را پرورش دهید.
- و البته، یک معاینه منظم ستون فقرات را با یک متخصص برنامه ریزی کنید تا مطمئن شوید که ستون فقرات کودک شما به درستی در حال رشد است و توانایی او برای رشد به پتانسیل مطلوب خفه نمی شود.
روش صحیح بغل کردن و حمل نوزاد برای آسیب ندیدن ستون فقرات
بغل کردن نوزاد یکی از لذتبخشترین تجربههاست، اما انجام صحیح آن برای حفظ سلامت ستون فقرات ضروری است. اصل کلیدی، حمایت همهجانبه از سر، گردن و کمر نوزاد است.
هنگام بلند کردن نوزاد از روی زمین، یک دست خود را زیر سر و گردن او قرار دهید و دست دیگر را زیر باسن و کمر او بگذارید و به آرامی او را به سینه خود نزدیک کنید. هرگز نوزاد را از زیر بغل بلند نکنید، زیرا این کار فشار زیادی به ستون فقرات و شانههای ضعیف او وارد میکند.
فیلم طریقه صحیح بغل کردن بچه
دو حالت استاندارد برای بغل کردن نوزاد:
- حالت گهوارهای: سر نوزاد را روی خم آرنج خود قرار دهید و با همان دست، کمر و پشت او را حمایت کنید. از دست دیگرتان برای حمایت از باسن و پاهای او استفاده کنید. این حالت برای نوزادان بسیار آرامشبخش است.
- حالت روی شانه: نوزاد را به آرامی بلند کرده و بدن او را به صورت عمودی روی شانه خود قرار دهید. سر و گردن او باید روی شانه شما تکیه داشته باشد و با یک دست کمر و باسن او را محکم نگه دارید. این حالت برای گرفتن آروغ نوزاد نیز مناسب است.
نکات مهم برای خواباندن نوزاد و تقویت عضلات ستون فقرات
محیط خواب نوزاد نقش مهمی در سلامت ستون فقرات او دارد. همیشه نوزاد را به پشت (طاقباز) بخوابانید. این کار نه تنها برای سلامت ستون فقرات بهتر است، بلکه مهمترین توصیه برای پیشگیری از سندرم مرگ ناگهانی نوزاد است.
تشک نوزاد باید کاملاً سفت و صاف باشد. از قرار دادن بالش، پتوهای نرم، عروسک و ضربهگیرهای تخت در محل خواب نوزاد خودداری کنید، زیرا این وسایل میتوانند باعث فرورفتن بدن نوزاد و قرارگیری ستون فقرات در وضعیت نامناسب شوند.
تقویت عضلات با «زمان بازی روی شکم»
زمانی که نوزاد بیدار و هوشیار است، او را برای دقایق کوتاهی روی شکم قرار دهید. این کار که به «Tummy Time» معروف است، بهترین ورزش برای تقویت عضلات گردن، شانه و کمر است. این عضلات قوی، حمایت بهتری از ستون فقرات در حال رشد فراهم میکنند و نوزاد را برای مراحل بعدی رشد مانند غلت زدن و نشستن آماده میسازند. با چند دقیقه در روز شروع کنید و به تدریج این زمان را افزایش دهید.
تأثیر وسایل نوزاد بر سلامت ستون فقرات: راهنمای انتخاب صحیح
انتخاب صحیح وسایلی که نوزاد ساعتهای زیادی را در آنها سپری میکند، تأثیر مستقیمی بر رشد صحیح ستون فقرات او دارد. به این نکات توجه کنید:
- صندلی ماشین: باید کاملاً استاندارد بوده و برای گروه سنی نوزاد طراحی شده باشد. نوزاد باید به درستی در آن قرار گیرد تا سر، گردن و ستون فقراتش در یک راستا و با حمایت کامل باشند. از قرار دادن نوزاد برای مدت طولانی (بیش از دو ساعت) در صندلی ماشین خودداری کنید.
- کریر و آغوشی: هنگام استفاده از کریر یا آغوشی، اطمینان حاصل کنید که وضعیت قرارگیری نوزاد به شکل «قورباغه» یا حرف M باشد؛ یعنی زانوها بالاتر از باسن قرار گیرند. این حالت فشار را از روی ستون فقرات و مفصل لگن برمیدارد.
- کالسکه: کالسکه باید قابلیت تنظیم به حالت خوابیده کامل (زاویه ۱۸۰ درجه) را داشته باشد، زیرا نوزادان در ماههای اول قادر به کنترل سر و گردن خود نیستند و ستون فقراتشان نباید تحت فشار گرانش در حالت نشسته باشد.
5 مرحله رشد ستون فقرات نوزاد
اگر نگران شروع زودهنگام اسکولیوز در نوزادان و کودکان نوپا هستید، در اینجا نکات و منابعی وجود دارد که به شما در محافظت از کودک و ترویج عادات سالم در طول پنج مرحله رشد ستون فقرات کمک می کند.
هنگام تولد
در رحم، جنین در وضعیت جنینی قرار دارد. منحنی جنین منحنی جنینی یا اولیه در نظر گرفته می شود. این منحنی از جنین در صورت آسیب دیدن مادر در دوران بارداری محافظت می کند . پس از تولد، باید تمام تلاش خود را برای حفظ انحنای جنین در قفسه سینه (یا میانی) ستون فقرات انجام داد. نوزاد را نباید بلافاصله به پشت در وضعیت خوابیده قرار داد.
همچنین بخوانید: علت بیرون زدگی ستون فقرات در کودکان چیست؟
به عنوان یک نوزاد
همچنین هنگام حمل نوزاد برای ترویج کیفوز قفسه سینه باید از بند استفاده شود. تا زمانی که کودک نتواند خود را بالا بکشد و چند دقیقه بایستد، نباید کودک را در یک بسته جلو یا عقب به صورت عمودی قرار دهید. والدین فقط باید از زنجیر در حالت خوابیده به پهلو استفاده کنند. کودک را خیلی زود در بسته جلو یا عقب قرار ندهید. قرار دادن کودک در حالت ایستاده قبل از بالغ شدن ستون فقرات ممکن است منجر به بی ثباتی ستون فقرات و اسکولیوز شود.
3-6 ماهگی
مرحله بعدی رشد لوردوز گردنی و کمری است که به عنوان منحنی های ثانویه شناخته می شود. در این مرحله از رشد ستون فقرات نوزاد، نوزاد سر خود را در حالت خوابیده یا روی شکم از روی زمین بلند می کند. این زمانی است که لوردوز طبیعی گردن یا منحنی گردن به جلو ایجاد می شود. در این مرحله تا حد امکان کودک را به انجام ورزش شکم تشویق کنید. روی زمین رو به روی نوزاد دراز بکشید و در حالی که رو به روی نوزاد هستید سر خود را بلند کنید. سپس هر دوی شما می توانید بالا بردن سر خود را تمرین کنید. این بازی لوردوز دهانه رحم را در نوزاد و والدین ترویج می کند.
6-12 ماهگی
شروع خزیدن باعث ایجاد لوردوز کمری یا منحنی کم پشت به جلو می شود. اشیاء را در مقابل کودک قرار دهید و او را تشویق کنید تا به سمت شیء بخزد. همچنین، خواباندن نوزاد به پشت و لمس دست مقابل به انگشتان پا ممکن است در ایجاد این ارتباط عصبی مفید باشد. اتصال پا و دست مخالف به عنوان کرال متقاطع شناخته می شود. کرال متقاطع مرحله بسیار مهمی در رشد مغز است.
12+ ماه
کودک شما باید خودش را به سمت بالا بکشد تا صاف بایستد و سعی کند راه برود. هنگامی که کودک بتواند خود را بالا بکشد، و نه قبل از آن، باید راه رفتن را تشویق کرد. از دست دادن این مراحل رشد ممکن است باعث بی ثباتی ستون فقرات، اسکولیوز و ناتوانی های یادگیری شود. استفاده از بسته های جلویی، کوله پشتی، واکر های پیاده روی و موارد مشابه ممکن است برای رشد و سلامت کودک در آینده بسیار مضر باشد.
خدمات درمانی که توسط کلینیک ارتوپد فنی فراز ارائه می شود، از بهترین روش های علمی و به روز دنیا به صورت غیر جراحی به بیماران توسط متخصصانی با تخصص و تجربه بالا عرضه می شود. ما در کلینیک خود با روش هایی پیشرفته قادر به ساخت انواع ارتز های مخصوص مشکلات و عارضه های شما هستیم.
علائم هشداردهنده مشکلات ستون فقرات نوزاد که والدین باید بشناسند
ستون فقرات نوزاد در حال رشد و تکامل است و هرگونه مشکل در آن میتواند بر سلامت آینده کودک تأثیر بگذارد. والدین باید نسبت به برخی علائم هشداردهنده آگاه باشند و در صورت مشاهده آنها، فوراً به پزشک متخصص اطفال یا ارتوپد کودکان مراجعه کنند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
تشخیص زودهنگام این موارد میتواند از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کرده و فرآیند درمان را بسیار سادهتر کند. این علائم عبارتند از:
- عدم تقارن در شانهها یا لگن: اگر یک شانه یا یک سمت لگن به وضوح بالاتر از سمت دیگر قرار دارد.
- برجستگی یا فرورفتگی غیرعادی: هرگونه توده، برآمدگی یا فرورفتگی در طول ستون فقرات، به ویژه در قسمت پایین کمر.
- وجود دسته مو یا لکههای پوستی: وجود یک دسته موی کوچک، لکههای قرمز رنگ (ماهگرفتگی) یا گودی عمیق روی پوست در امتداد ستون فقرات.
- کج بودن دائمی گردن: اگر نوزاد به طور مداوم سر خود را به یک سمت کج نگه میدارد (تورتیکولی).
- سفتی یا محدودیت حرکتی: اگر بدن نوزاد هنگام حرکت دادن، سفت به نظر میرسد یا در خم کردن کمر و پاها مشکل دارد.
- گریه شدید هنگام لمس کمر: اگر نوزاد با لمس یا فشار ملایم بر روی ستون فقرات خود، واکنش دردناک و گریه شدید نشان میدهد.
مشکلات فرزند شما در کلینیک فراز با جدیدترین روش ها قابل درمان است. این مجموعه با بهترین متخصصان ارتوپدی و اطفال و ارتوپد فنی اولویت با درمان غیر جراحی است.
فرزندان بزرگ می شوند! از شما می پرسند!
تشخیص مشکل در ستون فقرات کودک
تشخیص اینکه ستون فقرات کودک به درستی کار نمی کند برای والدین دشوار است مگر اینکه کودک مشکل آشکاری داشته باشد. با این حال، علائمی وجود دارد که می تواند نشان دهنده مشکلات در ستون فقرات آنها باشد، از جمله این علائم می توان به حرکت محدود سر یا گردن به یک طرف، شانه های ناهموار که یک طرف بالاتر از دیگری است، اختلال در الگوی خواب و مشکلات شیردهی در سنین بسیار پایین اشاره کرد.
که البته این علائم برای اکثر والدین ناشناخته است، اختلالات رایج دوران کودکی نیز می تواند با اختلال عملکرد ستون فقرات مرتبط باشد که عبارتند از:
- اسکولیوز
- گلودرد و سرماخوردگی مداوم
- عفونت های مکرر گوش
- شب ادراری و یا یبوست
- قولنج رفلاکس
- آسم
- بیش فعالی
- سردرد
برخلاف بزرگسالان، نوزادان نمی توانند ناراحتی یا استرس در ستون فقرات را به صورت کلامی بیان کنند. راحت ترین راه برای آنها گریه کردن است. صرف نظر از اینکه گریه کودک ممکن است به چه معنا باشد، ممکن است ایده هوشمندانه ای باشد که کودک خود را نزد پزشک متخصص ارتوپد اطفال ببرید تا ستون فقرات او ارزیابی شود.
برای مشاهده نمونه ارتز های ساخته شده در کلینیک فراز، به پیج اینستاگرام آن سر بزنید!
کلام آخر
در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با مراقبت از ستون فقرات نوزاد و جزئیات مربوط به آن آشنا نماییم. در آخر این مورد را در نظر داشته باشید که وضعیت ستون فقرات نوزادان بسیار حساس می باشد، بنابراین مهم است که در سال های اولیه نسبت به مراقبت از آن ها نهایت دقت را داشته باشید، زیرا بروز هرگونه عارضه می تواند سال های بعدی زندگی نوزاد را تحت تاثیر قرار دهد.
سوالات متداول در مورد ستون فقرات نوزاد
۱. اگر نوزادم هنگام بازی روی شکم گریه کند، چه کاری باید انجام دهم؟
این اتفاق کاملاً طبیعی است. برای شروع، زمانهای بسیار کوتاه (حتی ۳۰ ثانیه) را امتحان کنید و به تدریج آن را افزایش دهید. میتوانید با قرار دادن اسباببازیهای رنگی در مقابل او یا دراز کشیدن روبروی نوزاد و صحبت کردن با او، این فعالیت را برایش جذابتر کنید.
۲. آیا صداهای کلیک یا تق تق از کمر و مفاصل نوزاد طبیعی است؟
بله، در اغلب موارد این صداها طبیعی هستند. مفاصل و رباطهای نوزادان هنوز نرم و در حال رشد هستند. اما اگر این صداها با گریه، درد یا محدودیت حرکتی در نوزاد همراه بود، حتماً موضوع را با پزشک متخصص اطفال در میان بگذارید.
۳. نوزاد چه مدت زمانی میتواند در صندلی ماشین یا کریر بماند؟
قانون کلی این است که نوزاد نباید بیش از دو ساعت متوالی در این وسایل باقی بماند. ستون فقرات نوزاد برای رشد مناسب نیاز به حرکت آزادانه دارد. در سفرهای طولانی، حتماً هر یک تا دو ساعت یکبار توقف کرده و نوزاد را برای مدتی از صندلی خارج کنید.
۴. آیا استفاده از روروک برای نوزاد توصیه میشود؟
خیر. اکثر متخصصان اطفال و ارتوپدی استفاده از روروک را توصیه نمیکنند، زیرا میتواند باعث ایجاد الگوهای حرکتی نادرست شده و خطر آسیبدیدگی را افزایش دهد.
۵. در چه صورتی باید نگران عدم توانایی نوزاد در کنترل سر و گردن خود باشم؟
اکثر نوزادان تا حدود ۴ ماهگی به کنترل نسبتاً خوبی بر روی سر و گردن خود میرسند. اگر تا پایان ماه چهارم، نوزاد شما هنوز توانایی بسیار کمی در بالا نگه داشتن سر خود دارد، بهتر است برای ارزیابی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید.
